Dzień dobry, nazywam się Marcin Lis i zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu What the Fox Says.
Ten odcinek troszkę wcześniej, ale wydarzyło się na tyle dużo, że stwierdziłem, że muszę nagrać ten odcinek.
A powiem też szczerze, że w ambitnych planach mam przyspieszenie trochę cyklu wydawniczego.
Nie obiecuję, że uda się zawsze co tydzień nagrywać, ale będę się starał nagrywać częściej niż co dwa tygodnie.
A teraz konkretny.
Zaczniemy od Wielkiej Brytanii i ustawy Cyber Security and Resilience, czyli ustawy o cyberbezpieczeństwie i odporności.
W Wielkiej Brytanii mieliśmy dość głośne przykłady cyberincydentów, takie jak atak na agencję pomocy prawnej czy włamanie do Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
ale ogólnie rzecz biorąc cyberincydenty stały się coraz częstsze w brytyjskiej administracji rządowej.
Według statystyk wychodzi, że 40% ataków dziejących się w Wielkiej Brytanii było skierowanych przeciwko sektorowi publicznemu, a liczba tych ataków ma jeszcze rosnąć.
Projekt ustawy Cybersecurity and Resilience, w skrócie CSR, został ogłoszony kilka dni po objęciu przez Sir Kira Steinmera stanowiska premiera.
Celem tej ustawy jest gruntowna aktualizacja przestarzałych przepisów z 2018 roku.
W projekcie proponowano objęcie zakresem regulacji dostawców usług zarządzanych zgodnie z planami z 2022 roku, czyli zanim te plany zostały porzucone.
Objęte miało być też centra danych oraz wiele innych aspektów infrastruktury IT.
Jest ona w założeniu dość podobna do unijnej dyrektywy NIS-2.
Różnica jest taka, że zakres projektu ustawy CSR jest węższy i nie obejmuje organów publicznych.
w przeciwieństwie do unijnych przepisów.
Biorąc pod uwagę obraz zagrożeń, pojawia się pytanie, dlaczego projekt ustawy o cyberbezpieczeństwie i odporności w Wielkiej Brytanii wyklucza zarówno rząd centralny, jak i samorządy lokalne z tej ustawy.
Sir Oliver Dowden, były sekretarz do spraw cyfryzacji, a obecnie zastępca premiera w gabinecie cieni w Wielkiej Brytanii,
Wystosował niedawno w Izbie Gmin apel do Partii Pracy o ponowne przemyślenie swojego stanowiska właśnie w sprawie tego wykluczenia rządu centralnego i lokalnych samorządów.
I powiedział, że chciałby wezwać ministra, aby podczas prac parlamentarnych nad tą ustawą ponownie przyjrzano się tej kwestii, albowiem uważa on, że istnieją argumenty przemawiające za tym, żeby nałożyć
bardziej rygorystyczne wymagania na sektor publiczny.
Ian Murray, czyli minister stanu w dwóch departamentach rządowych, odpowiedzialny m.in. za politykę danych i reformę sektora publicznego, podziękował mu oficjalnie za sugestie i oczywiście obiecał ją uwzględnić.
Zwrócił on również uwagę na rządowy plan działania w zakresie cyberbezpieczeństwa, który został ogłoszony na kilka dni przed drugim czytaniem tej ustawy w Izbie Gminy.
Plan ten ma zobowiązywać departamenty rządowe do przestrzegania takich samych standardów bezpieczeństwa jak ustawa CSR.
Tylko tutaj właśnie jest pies pogrzebany.
Ma zobowiązywać departamenty rządowe, ale bez żadnych zobowiązań prawnych.
Czyli mogą to robić, ale nawet jeżeli nie zrobią, to nic się nie stanie.
Ze strony krytyków pojawiają się argumenty, że jeżeli rząd poważnie podchodzi do kwestii przestrzegania tych standardów, to po prostu włączyłby do zakresu tej ustawy siebie i władze lokalne.
Bo jeżeli rząd zamierza przestrzegać takich samych standardów,
to nie ma żadnego powodu, żeby się w tej ustawie nie znalazł, ponieważ z definicji wtedy będzie on zgodny z tymi przepisami, jeżeli będzie ich przestrzegał.
Jeżeli jednak nie ma zamiaru ich przestrzegać, wtedy zaczyna być zrozumiałe, dlaczego nie chce tego zapisu w ustawie.
Pytanie tylko, dlaczego nie chciałby tego przestrzegać.
Biorąc pod uwagę skalę zagrożeń cybernetycznych, jakie mamy w Wielkiej Brytanii, pamiętając o ostatnich atakach, czy to na firmy prywatne, czy właśnie na sektor rządowy, nie uwzględnienie rządu i lokalnych samorządów w projekcie ustawy
Może na razie, ja bym powiedział raczej nawet, że na razie raczej na pewno rząd na bardzo intensywną krytykę, bo nie oszukujmy się, opozycja wiadomo wykorzysta każdą sytuację.
Żeby jeszcze bardziej pokazać kontekst tego, dlaczego to jest takie ważne, rok temu, w styczniu 2025, opublikowany został raport Krajowej Izby Obrachunkowej Wielkiej Brytanii dotyczący poprawy bezpieczeństwa rządu.
Okazuje się, że zostało skontrolowanych 58 spośród 72 najbardziej krytycznych systemów obsługiwanych przez różne rządowe departamenty.
Spośród tych 58 w większości audytorzy wykryli szereg lub w zabezpieczeniach i odnotowano bardzo powolne tempo rozwiązywania tych problemów.
Czyli nie jest to ocena,
zbytnio optymistyczna i raczej pasowałoby zwiększać poziom tego bezpieczeństwa, niż nic z tym nie robić.
W efekcie, mimo tego, że rząd mówi, że ma plan działania w celu poprawy bezpieczeństwa, cyberbezpieczeństwa, niechęć rządowa do włączenia rządu i samorządów lokalnych do tego ustawodawstwa
nie budzi zaufania i raczej wskazuje, że rząd ma małe ambicje poprawy bezpieczeństwa we własnym zakresie.
Raczej będzie wymagać tego od innych, a nie od siebie.
Kolejny temat też jest związany z Wielką Brytanią, ale już dużo dalej od polityki.
Według analizy BBC w Wielkiej Brytanii w 2025 roku wyprodukowano rekordową ilość energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.
Według wstępnych danych Narodowego Operatora Systemu Energetycznego, czyli NESO, największym pojedynczym źródłem energii odnawialnej w zeszłym roku była energia wiatrowa.
Produkcja energii elektrycznej z energii słonecznej w zeszłym roku wzrosła o prawie 1 trzecią w porównaniu do roku 2024.
Po części dzięki temu, że zeszły rok był najsłoneczniejszym rokiem w historii Wielkiej Brytanii, ale też dzięki rozbudowie ilości paneli słonecznych w całym kraju.
Mimo to cały czas produkowana jest też energia elektryczna z paliw kopalnych, czyli gazu.
W zeszłym roku jej produkcja też nieznacznie wzrosła.
więc można powiedzieć, że produkcja energii elektrycznej wzrosła ogólnie w zeszłym roku.
Rząd brytyjski ma dość ambitny plan i w ramach celu czystej energii do 2030 roku planują całkowicie wylimnować wykorzystanie gazów do produkcji energii elektrycznej.
Oczywiście razem z tym jest też kolejny cel, czyli obniżenie rachunków za energię.
I tutaj jest twierdzenie, że czysta energia ma to umożliwić.
Ciekawostką jest to, że ten cel Neso dotyczący czystej energii obejmuje tylko Wielką Brytanię, a nie Irlandię Północną.
Wynika to z tego, że Irlandia Północna ma własnego operatora systemu przesyłu energii elektrycznej.
Analiza BBC, która została oparta na tych danych Neso, pokazuje, że w 2025 roku energia wiatrowa, słoneczna, wodna i biomasa, czyli źródła ekologiczne, wygenerowały w zeszłym roku w Wielkiej Brytanii ponad 127 TWh energii elektrycznej.
Jest to wynik lepszy od rekordowego 2024, kiedy rekord wyniósł 119 TWh.
Według tych danych sama energia wiatrowa wygenerowała ponad 85 TWh, czyli prawie 30% energii elektrycznej zużytej w Wielkiej Brytanii.
Najbardziej jednak zmiany widać w produkcji energii słonecznej.
W zeszłym roku panele słoneczne wygenerowały ponad 18 TWh, co stanowi ponad 6% ogólnej energii w Wielkiej Brytanii.
Wydaje się to niewielki udział, ale oznacza to wzrost o ponad 4 terawatogodziny w porównaniu do 2024 roku, co procentowo dla samej energii słonecznej jest bardzo dużym wzrostem.
W szczytowym momencie w zeszłym roku, w lipcu, były takie dni, kiedy z energii słonecznej było wytwarzane ponad 40% ogólnej kwoty energii elektrycznej wytwarzanej w Wielkiej Brytanii.
Dla porównania, 10 lat wcześniej w żadnym okresie udział energii słonecznej w produkcji energii elektrycznej nie przekraczał mniej więcej 5%.
Jedną z przyczyn, jak już mówiłem, był fakt, że był to bardzo słoneczny rok, ale nie jest to jedyny powód.
Kolejnymi przyczynami jest uruchomienie wielu farm słonecznych, w tym największa w Wielkiej Brytanii, w Cliff Hill, w Rapsfiekend.
Ale też instalacja wielu, bo prawie 250 tysięcy nowych mikroinstalacji elektrycznych.
Według danych Neso w zeszłym roku mniej więcej przez 1 trzecią dni co najmniej połowa energii elektrycznej w Wielkiej Brytanii pochodziła ze źródeł odnawialnych.
Co ciekawe, według danych rządowych w 2024 roku czyste źródła energii wytworzyły prawie 3 czwarte całkowitej energii elektrycznej w ciągu roku w Wielkiej Brytanii.
Liczby te różnią się od danych Neso, ale dlatego, że obejmują one import, a także część produkcji z gazu, która nie jest objęta rządową definicją czystej energii.
Paradoksalnie największą trudnością
w osiągnięciu celu dotyczącego energii odnawialnej jest nie problem z wytwórstwem, ale z jej przesyłem.
Czyli jest potrzebna po prostu modernizacja sieci elektrycznej, a częściowo po prostu wybudowanie jej na nowo, aby można było podłączyć nowe odnawialne źródła energii i aby można było tę energię wyprodukowaną potem przesyłać po całym kraju.
Obecnie po prostu sieć nie jest w stanie obsłużyć całości wyprodukowanej energii odnawialnej, co prowadzi do sytuacji, w której farmy wiatrowe mają płacone za to, żeby nie produkować energii albo żeby zmniejszyć produkcję energii.
Modernizacja sieci tutaj powinna po prostu rozwiązać ten problem,
ale wiadomo, wiąże się to z dodatkowymi kosztami, które trzeba ponieść na jej modernizację.
Istnieje ryzyko, że koszty te mogą zjeść oszczędności wynikające z korzystania z najtańszych odnawialnych źródeł energii, które wybierają energię gazową, ale jednak w dłuższym okresie czasowym analitycy spodziewają się, że rachunki w Wielkiej Brytanii za energię zaczną spadać.
głównie dzięki odnawialnym źródłom energii, ale też przy założeniu takim, że po prostu spadną ceny gazu, bo z gazu jednak przez jakiś czas Wielka Brytania będzie nadal chociaż częściowo korzystać.
Odchodząc od Wielkiej Brytanii, ale pozostając w temacie zielonej energii, tym razem chcę powiedzieć parę słów o kraju takim jak Niemcy, czyli naszym zachodnim sąsiedzie.
Niemcy stały się światowym liderem, jeżeli chodzi o energię słoneczną.
Jest to bardzo ciekawe, bo patrząc na ich położenie geograficzne,
Nie mają idealnych warunków, ale mają dobrą politykę i dużą determinację, żeby osiągnąć ten cel.
Po katastrofie w Fukushimie z 2011 roku Niemcy jako kraj podjęły decyzję o całkowitej rezygnacji z energii jądrowej.
Decyzja ta na ówczesne czasy wzbudziła obawy ekspertów, że jeżeli nie będzie energii atomowej, zwiększy się udział paliw kopalnych, a co za tym idzie, zwiększą się też emisje dwutlenku węgla.
Na samym początku obawy te potwierdzały się.
Jednocześnie jednak Niemcy wdrażali program wsparcia dla energii słonecznej.
Dzięki dotacjom i zachętom politycznym panele słoneczne stały się niemal wszechobecne w Niemczech na domach domów i dachach budynków użyteczności publicznej.
W pewnym momencie Niemcy byli największym światowym producentem energii słonecznej, co jest imponujące biorąc pod uwagę ich położenie geograficzne.
W 2025 roku można było zaobserwować przełomowy moment.
Według Niemieckiego Stowarzyszenia Energii Słonecznej, energia słoneczna stanowiła 18% całkowitej produkcji prądu w Niemczech.
Wzrosła z 14 rok wcześniej.
W liczbach bezwzględnych panele słoneczne wytwarzały 87 TWh energii w porównaniu do 72 TWh w 2024 roku.
W praktyce oznacza to, że energia słoneczna wyprzedziła, jeżeli chodzi o produkcję energii, zarówno węgiel brunatny, której produkcja wynosiła od 14%, jak i gaz naturalny, który stanowił 16% mieszanki energetycznej w Niemczech.
Oznacza to, że energia słoneczna jest teraz drugim co do wielkości źródłem prądu w Niemczech, a pierwszym, żeby było ciekawiej, jest energia wiatrowa, która produkuje 27% energii.
Łącznie energia odnawialna, zarówno słoneczna jak i wiatrowa w tym momencie w Niemczech stanowi ponad połowę całej produkcji energii elektrycznej.
Dokładniej reprezentuje ona mniej więcej 56% całkowitej produkcji energii elektrycznej w Niemczech.
Jak już mówiłem, jedną z przyczyn były dopłaty i subsydia, ale też skoncentrowanie się na efektywności i obniżaniu kosztów instalacji.
Inną przyczyną był też kryzys energetyczny wywołany przez rosyjską agresję na Ukrainę w 2022 roku, który przyswieszył transformację.
Europa, a zwłaszcza Niemcy, zdali sobie sprawę, że uzależnienie od importu rosyjskiego gazu to jest ich bardzo duża strategiczna słabość, więc mieli bardzo mocny impuls do przyspieszenia transformacji energetycznej, bo stało się to nie tylko celem środowiskowym, PR-owym, ale po prostu stało się to kwestią bezpieczeństwa narodowego.
Sytuacja Niemiec pokazuje, że transformacja energetyczna jest możliwa nawet dla kraju leżącego w nieoptymalnych warunkach geograficznych.
Ważna jest odpowiednia polityka inwestycji, zachęty, determinacja.
Daje to przykład, że i Polska może w niedługim czasie przetransformować swój miks energetyczny z typowo węglowego na dużo bardziej miks zielony.
A teraz myślę, że czas przejść do tematu odcinka, czyli powodu, dla którego postanowiłem w ogóle nagrać ten odcinek wcześniej, czyli AI i zdrowia.
Może nie jesteście tego świadomi, ale już w tym momencie setki milionów ludzi na świecie robi coś, co jeszcze niedawno wydawało się niemożliwe, czyli konsultuje się z chatbotem, gdy ma jakieś pytanie o własne zdrowie.
Ludzie przesyłają wyniki badań, pytają o objawy, starają się zrozumieć diagnozę i do tego używają rozwiązań AI, takich jak chat GPT czy podobnych.
I teraz wielkie firmy technologiczne, takie jak OpenAI, Anthropic czy Google stwierdziły, ok, jeśli ludzie już to robią, to zróbmy to tak, żeby było bezpiecznie, odpowiedzialnie i rzeczywiście użytecznie.
W ostatnim tygodniu czy dwóch bardzo głośno było o rozwiązaniach firm ChatGPT, Anthropic czy Google.
Chodzi o rozwiązania takie jak GPT Health od OpenAI,
Cloud for Healthcare od firmy Anthropic, czy MedGemma od Google.
I żeby była jasność, to już nie są ogólne chatbody.
To są narzędzia stworzone specjalnie z myślą o zdrowiu.
I jak to działa?
No już zaraz Wam opowiem.
Tak naprawdę w styczniu tego roku dwie największe firmy, czyli właśnie OpenAI i Antrofic ogłosiły swoje nowe narzędzia dedykowane zdrowiu.
Pierwsze było OpenAI.
Ogłosili wejście na rynek chat GPT Health, który nie jest kolejnym przyciskiem w czacie GPT.
Nie jest to też osobny tool, jest to oddzielne środowisko, czyli oddzielna przestrzeń wewnątrz czata GPT, która ma własne zasady bezpieczeństwa, własne metody przetwarzania danych.
OpenAI chciało tutaj wyraźnie pokazać, że dane medyczne to zupełnie coś innego niż wszystko inne, co robimy w internecie.
Chciało pokazać ludziom, że rozmowy zdrowotne mają być odseparowane od reszty aktywności i przekonać ich, że nie muszą się tylko bać.
Kilka dni później firma Antrofic, odpowiedzialna za Cloud, zrobiła praktycznie to samo.
Ogłosili Cloud for Healthcare.
Tylko, że tutaj jest to rozwiązanie jeszcze bardziej skupione na tym, czego potrzebują lekarze i systemy medyczne, a nie tylko pacjenci.
Owszem, pacjenci też mogą na kogoś przystać, łączyć swoje dane, ale jest to rozwiązanie, które może być używane również przez kliniki i szpitale, być wykorzystywane do automatyzacji biurokracji medycznej.
A Google?
Google już wcześniej pracowało nad specjalistycznymi modelami AI dla medycyny.
Miało to nazwę i ma nazwę MedGemma, ale tak naprawdę są to dwa różne modele sztucznej inteligencji zbudowane właśnie pod kątem analiz medycznych.
Jeden z nich potrafi czytać obrazy takie jak rentgeny, tomografy, zdjęcia dermatologiczne.
dentystyczne itp.
Drugi za to rozumie dokumentację medyczną, notatki lekarza, potrafi ogarnąć, czyli przeczytać, zrozumieć i powiązać ze sobą całą tą sieć danych tekstowych, które generuje opieka medyczna.
Poza tym Google ma też projekt agenta AI, który potrafi prowadzić rozmowy diagnostyczne, analizować wyniki badań, czytać EKG i co ciekawe interpretować dane laboratoryjne.
W testach ten agent uzyskiwał wyniki diagnostyczne porównywalne lub nawet lepsze od lekarzy rodzinnych i co ciekawe w testach okazywał się on bardziej empatyczny w rozmowach z pacjentami.
Sytuację mamy taką, że kilka lat temu
AI w medycynie to było bardziej narzędzie do zaawansowanej analizy danych, a teraz powoli mamy AI, które bezpośrednio zaczyna wchodzić albo nawet inicjować proces leczenia.
Pytanie jest teraz proste.
Co nam to daje?
Tutaj może zacznijmy od takiego ogółu.
Musimy pamiętać o tym, że wiele milionów ludzi na świecie ma bardzo ograniczony dostęp do opieki medycznej.
Brakuje lekarzy, czasami problemem są odległości, czasami brak pieniędzy na wizytę i AI, które może nie zastąpi lekarza, może być jednak dla tych ludzi pierwszą linią wsparcia.
Taki system, który może zinterpretować ich
chorobę, wyniki badań, zasugerować, czy potrzebują natychmiastowej wizyty w szpitalu, czy na przykład mogą poczekać tydzień, czy wziąć paracetamol przykładowy.
Może im bardzo pomóc.
Kolejnym powodem, dla którego nie jest to złe rozwiązanie, jest edukacja.
Większość ludzi po prostu nie rozumie swoich wyników badań.
Lekarz mówi żargonem, pacjent wychodzi od lekarza zdezorientowany, nie wie tak naprawdę, co mu zostało powiedziane, a AI może mu to wyjaśnić bardzo prostym językiem.
Dzięki temu ludzie mogą lepiej rozumieć swój stan zdrowia
ale też potem zadawać lepsze pytania lekarzowi i podejmować lepsze decyzje, bo mogą je podejmować świadomie, wiecąc, co im jest, co im może grozić i jakie są konsekwencje różnych wyborów.
Kolejnym powodem, dla którego jest to niegłupie rozwiązanie, jest diagnostyka.
Algorytmy do czytania tomografii, mammografii, RTG itd.
już są w użyciu, np. Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu go używa do detekcji zmian nowotworowych na bardzo wczesnym etapie.
Takie algorytmy mogą dostrzegać rzeczy, które może przeoczyć zmęczony lekarz, a to może ratować życie.
Dlatego rozpowszechnienie się takich algorytmów może przynieść dobre efekty dla pacjentów.
Kolejnym plusem jest biurokracja.
Niestety, ale biurokrację mamy wszędzie, w medycynie też.
Każde leczenie, każde ubezpieczenie, każda choroba, jaka była, każda nawet wizyta pacjenta musi zostać zapisana.
Taki cloud czy chat GPT mogą znacznie przyspieszyć ten proces, więc w efekcie lekarz będzie mógł spędzić więcej czasu z pacjentami, a mniej na wypełnianiu tej papierkologii.
No i ostatnim ważnym powodem, dla którego może to być dobre rozwiązanie, to jest psychika pacjenta.
Po prostu pacjent, który lepiej rozumie swoją chorobę, jest spokojniejszy.
Pacjent, który się leczy, nawet jeżeli leczy się na podstawie początkowych wskazań od AI, może być zdrowszy, może przeżyć.
Więc jeżeli taki system może pomóc ludziom poczuć się lepiej i być świadomym, co może mieć wpływ na ich zdrowie, uważam, że może to być duży plus.
Ale jak wszędzie, nie ma róży bez kolców.
Wiemy, że AI potrafi się mylić czy halucynować.
I niestety, czy to będzie MedGemma, czy ChatGPT, czy Cloud, one wszystkie potrafią się mylić.
W przypadku, kiedy myli się co do, nie wiem, daty jakiejś bitwy historycznej, niewiele się nam stanie.
W medycynie każdy błąd to potencjalnie czyjeś życie.
Dlatego i OpenAI, i Antropic mówią wyraźnie, że ich narzędzia nie leczą,
Nie diagnozują samodzielnie.
Mają być wsparciem dla człowieka, wsparciem czy to dla pacjenta, czy dla lekarza, ale nie zamiennikiem lekarza.
Więc w praktyce warto po tym pamiętać, że chatbot, jeżeli powie nam coś, to warto na to spojrzeć, zwłaszcza jeżeli chatbot zasugeruje nam pilną wizytę u lekarza.
Ale jeżeli czujemy się źle, a chatbot powie, że nic ci nie jest,
to może jednak mimo wszystko warto skonsultować się z lekarzem, a nie ufać mu ślepo.
Drugim zagrożeniem potencjalnym jest prywatność.
Dobrze wiemy, że dane medyczne to są najważniejsze, najbardziej prywatne dane, jakie w ogóle mamy.
Firmy tutaj starają się zrobić dużo, by nam pokazać, że nie mamy się czym martwić.
Chat GPT Health ma osobną pamięć, osobne zasady dostępu do danych medycznych.
Dane te nie znajdują się w takim worku, z którego są trenowane nowe wersje modelu.
Cloud for Healthcare ma jeszcze bardziej rygorystyczne zasady, ale zawsze pozostaje pewne ale.
Jeżeli dane takie wpadną w niepowołane ręce, może to mieć poważne konsekwencje dla nas.
A jak wiadomo, żaden system komputerowy nie jest w 100% bezpieczny.
I nie mówię tutaj nawet o błędach medycznych, czy o wykorzystaniu danych w jakiś bardzo zły sposób.
Ale może to mieć też takie konsekwencje jak na przykład to, że firma ubezpieczeniowa wiedząc o naszej chorobie podniesie nam składkę ubezpieczenia albo nie ubezpieczy nas od jakiejś choroby, co finansowo może się dla nas bardzo źle skończyć.
Kolejnym potencjalnym ryzykiem są niestety lekarze, a raczej ich lenistwo.
Są badania wykazujące, że kiedy lekarze, radiolodzy zaczęli pracować z algorytmami AI, które wspierały ich pracę, jeżeli chodzi o diagnostykę,
Na samym początku dawało to świetne rezultaty, ale już po kilku miesiącach pracy z tym systemem uważność, czujność tych lekarzy spadła.
Lekarze coraz bardziej zaczęli ufać temu, co mówił im algorytm, a mniej samemu zwracać uwagę na to, co widzieli na zdjęciach.
W efekcie zmniejszyła się ich zdolność do samodzielnego myślenia diagnostycznego.
Jest to znane zjawisko psychologiczne, które polega na automatycznym poleganiu, na wspomaganiu zewnętrznym i trzeba być tego świadomym w tej pracy, że
Jeżeli lekarze zaczęliby korzystać z takich narzędzi powszechnie, to nie mogą oni w 100% temu zawierzyć.
Okej, to może być dla nich pomoc, ale nie może to być tak, że sami nie spojrzą na wyniki badań w ogóle, a jedynie uwierzą w AI.
Kolejnym ryzykiem, już mniej związanym typowo z AI, a bardziej związanym właśnie z tym, w jakim świecie żyjemy, jest tak naprawdę możliwość dostępu do takich technologii.
Jesteśmy na tyle szczęśliwymi ludźmi, że żyjemy w świecie, w którym mamy dostęp do telefonów, komputerów, internetu, stać nas na to, żeby zapłacić za prąd, wodę itd.
ale są miejsca na świecie, gdzie tego nie ma i rozwiązania takie mogą sprawić, że narzędzia AI, jeżeli będą one naprawdę dobre, zaczną być nietanie, a to może ograniczyć dostęp do nich tylko dla osób zamożnych, co w efekcie pogłębi nierówności zdrowotne.
A następnym zagrożeniem są regulacje, które widać już teraz.
Pytanie jest, czy takiego narzędzia można używać zgodnie z prawem?
Jakie normy do tego odnosić?
Kto będzie ponosił odpowiedzialność za nieprawidłową diagnozę, jeżeli człowiek, opierając się na diagnozie od AI, na przykład weźmie jakiś lek albo jakiegoś leku nie weźmie?
Dyrektywa AI w Unii Europejskiej już teraz kwalifikuje aplikacje medyczne AI jako sztuczną inteligencję wysokiego ryzyka i to widać, bo czat GPT Health póki co ma być niedostępny w Unii Europejskiej i w Wielkiej Brytanii.
A czy możemy machnąć na to ręką i stwierdzić, że to nie dla nas?
Tak i nie.
Jako pacjent oczywiście możemy machnąć ręką na to, że nie chcemy używać takiego narzędzia dla siebie, nie chcemy używać takiego przykładowego chatage BT do rozmowy o leczeniu.
Będziemy rozmawiać tylko z lekarzami.
Ale musimy jednak pamiętać, że te narzędzia już tutaj są.
i prawdopodobnie w przeciągu najbliższych kilku lat staną się one częścią standardowej opieki medycznej.
Więc czy tego chcemy, czy nie, będziemy go używać czy pośrednio, czy bezpośrednio, bo nawet jeżeli my bezpośrednio nie będziemy używać tych narzędzi, to przychodnia, szpital, lekarz może ich używać na naszych danych, żeby po prostu wspomóc swoją pracę.
Ignorowanie tego tematu tak naprawdę nie jest rozwiązaniem.
Tutaj bardziej kwestia jest rozwiązań systemowych, czyli jak upewnić się, że narzędzia takie, medyczne AI będą bezpieczne, będą działały w odpowiedzialny sposób, ale też
Edukowanie i pacjentów, i lekarzy.
Pacjenci muszą wiedzieć, że odpowiedzi, które dostają od takiego medycznego AI nie są na 100% pewne, a lekarze muszą wiedzieć, na co zwracać uwagę, muszą pamiętać o tym, o czym już wcześniej wspomniałem, czyli żeby nie ufać w 100%.
automatowi, ale też samemu sprawdzać wyniki, bo AI to tylko narzędzie.
Ono nie zastąpi myślenia.
Ono może nas wspomóc.
Mówiąc szczerze, jestem bardzo ciekawy, jak ten temat się rozwinie.
Będę to z ciekawością obserwował i jestem przekonany, że za jakiś czas temat zdrowia i AI wróci w odcinku.
Może niekoniecznie w najbliższych tygodniach, ale myślę, że w przeciągu roku czy dwóch na pewno nagram o tym kolejny odcinek.
I to by było tyle na dzisiaj.
Dziękuję za wysłuchanie tego odcinka.
Zapraszam do kolejnego i zachęcam do zostawiania komentarzy na stronie WhatTheFoxSays pod odcinkiem.
Adres strony jest oczywiście w opisie odcinka.
Do usłyszenia.