1
00:00:26,929 --> 00:00:34,704
Dzień dobry, nazywam się Marcin Lis i zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu What The Fox Says.

2
00:00:34,723 --> 00:00:44,881
W tym odcinku, tradycyjnie już jak to w ostatnich odcinkach, trochę o AI, ale tym razem z trochę innej strony.

3
00:00:44,901 --> 00:00:48,667
Trochę o firmie Tauron i jej strategii dla Śląska.

4
00:00:50,167 --> 00:00:58,439
O chińskiej firmie Chuwi, która, powiedzmy to tak delikatnie, koloruje niektóre specyfikacje w swoich laptopach.

5
00:00:58,539 --> 00:01:00,642
Ale to wszystko będzie do usłyszenia.

6
00:01:00,682 --> 00:01:09,915
Zapraszam do wysłuchania odcinka.

7
00:01:09,935 --> 00:01:14,941
Na start historia o tym, jak przez pomyłkę AI można trafić do więzienia.

8
00:01:16,221 --> 00:01:30,771
Pewna kobieta z Tennessee twierdzi, że próbuje odbudować swoje życie po tym, jak pomyłka w identyfikacji dokonana przez system rozpoznawania twarzy oparty o system sztucznej inteligencji powiązała ją ze śledztwem w sprawie oszustwa bankowego w Dakocie Północnej.

9
00:01:32,287 --> 00:01:52,584
Według systemu informacyjnego Inforum z południowo-wschodniej Dekoty 50-letnia Angela Lips spędziła prawie 6 miesięcy w więzieniu po tym, jak policja z Fargo zidentyfikowała ją jako podejrzaną w zorganizowanej sprawie oszustwa bankowego, a dokonała tego za pomocą oprogramowania do rozpoznawania twarzy.

10
00:01:52,665 --> 00:01:59,471
Lips powiedziała portalowi, że nigdy nie była w Dekocie Północnej i nigdy nie popełniła żadnego przestępstwa.

11
00:01:59,490 --> 00:02:00,251
Powiedziała też,

12
00:02:00,468 --> 00:02:15,149
że większość swojego życia spędziła w północnośrodkowym Tennessee oraz nigdy nie leciała samolotem, przynajmniej do momentu, dopóki władze nie przetransportowały jej w zeszłym roku do Dakoty Północnej, gdzie miała stanąć przed sądem.

13
00:02:15,169 --> 00:02:21,938
W lipcu amerykańscy funkcjonariusze aresztowali ją w jej domu w Tennessee, gdy opiekowała się czwórką dzieci.

14
00:02:22,019 --> 00:02:27,387
Zaznała, że została zabrana pod groźbą broni i osadzona w więzieniu okręgowym jako zbieg z Dakoty Północnej.

15
00:02:28,818 --> 00:02:34,962
Jak powiedziała w wywiadzie, nigdy nie była w Dokocji Północnej i nie zna nikogo pochodzącego z Dokoty Północnej.

16
00:02:36,647 --> 00:02:46,137
Co ciekawe, przebywała w więzieniu w Tennessee przez prawie 4 miesiące bez możliwości wpłacenia kaucji, oczekując na ekstradycję do kolejnego stanu.

17
00:02:46,157 --> 00:02:52,622
Postawiono jej 4 zarzuty nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych i 4 zarzuty kradzieży.

18
00:02:52,681 --> 00:03:06,655
Jak wynika z akt policyjnych, detektywi, którzy badali przypadki oszustw bankowych w kwietniu i maju 2025 roku, przejrzeli nagrania z monitoringu, na którym widać było kobietę posługującą się fałszywym identyfikatorem wojskowym armii USA,

19
00:03:06,634 --> 00:03:09,820
w celu wypłacenia dziesiątek tysięcy dolarów.

20
00:03:09,841 --> 00:03:17,854
Funkcjonariusze rzekomo użyli oprogramowania do rozpoznawania twarzy, po czym Lips została zidentyfikowana jako podejrzana.

21
00:03:17,895 --> 00:03:27,151
Jeden z detektywów podobno napisał w dokumentach sądowych, że Lips wydawała się pasować do podejrzanej na podstawie rysów twarzy, budowy ciała i fryzury.

22
00:03:27,170 --> 00:03:31,258
Lips powiedziała, że nikt z policji w Fargo nie kontaktował się z nią przed aresztowaniem.

23
00:03:32,199 --> 00:03:40,100
Według Inforum, władze Dakoty Północnej nie przywiozły Lips z Tennessee aż do końca października, czyli przez 108 dni po jej aresztowaniu.

24
00:03:41,448 --> 00:03:46,193
Dopiero po tym czasie stawiła się w sądzie w Dakocie Północnej.

25
00:03:46,212 --> 00:03:54,941
Jej prawnik powiedział, jeżeli dysponujecie tylko narzędziem do rozpoznawania twarzy, to może warto byłoby zbadać sprawę nieco dokładniej.

26
00:03:54,980 --> 00:04:02,889
Koniec końców Lips została zwolniona w Wigilię po tym, jak jej prawnik uzyskał jej wyciągi bankowe i przedstawiła jej śledczym.

27
00:04:02,929 --> 00:04:11,336
Z wyciągów wynikało, że Lips w czasie, kiedy oszustwo miało miejsce w Fargo przebywała ponad 1900 km dalej w Tennessee.

28
00:04:12,497 --> 00:04:19,264
Lips twierdzi nawet, że policja Fargo nie pokryła kosztów jej podróży do domu i zostawiła ją bez pomocy.

29
00:04:19,324 --> 00:04:30,415
Dopiero lokalni obrońcy pomogli w znalezieniu pokoju hotelowego i zapewnieniu wyżywienia w Wigilię i Boże Narodzenie, a lokalna organizacja non-profit pomogła jej wrócić do Tennessee.

30
00:04:30,435 --> 00:04:35,901
Pani Lips wróciła już do domu, ale przyznaje, że to doświadczenie miało długotrwałe konsekwencje.

31
00:04:35,942 --> 00:04:41,086
Siedząc w więzieniu była bez możliwości płacenia rachunków, przez co straciła dom, samochód i psa.

32
00:04:42,079 --> 00:04:47,336
A okazuje się, że przynajmniej według niej nikt z policji Fargo jej nawet nie przeprosił.

33
00:04:47,375 --> 00:04:51,870
Nie jest to pierwszy przypadek błędu sztucznej inteligencji, która wskazała niewłaściwego podejrzanego.

34
00:04:52,745 --> 00:05:00,117
W październiku zeszłego roku system sztucznej inteligencji pomylił torbę z chipsami Doritos, należącą do ucznia liceum w Baltimore.

35
00:05:00,137 --> 00:05:06,166
Pomylił tą torbę z bronią palną i zaalarmował lokalną policję, informując, że uczeń jest uzbrojony.

36
00:05:06,187 --> 00:05:17,706
W efekcie uczeń, który sobie siedział z przyjaciółmi przed liceum, został otoczony przez uzbrojonych policjantów, którzy kazali mu uklęknąć, założyli mu kajdanki i przeszukali go, po czym niczego nie znaleźli.

37
00:05:17,685 --> 00:05:32,673
Innym przykładem jest przykład z tego roku, z Wielkiej Brytanii, gdzie policja aresztowała człowieka za włamanie do miejsca, w którym wcześniej nigdy nie był, po tym jak oprogramowanie skanujące twarz pomyliło go z inną osobą.

38
00:05:33,785 --> 00:05:44,747
Władze wykorzystały oprogramowanie do automatycznego rozpoznawania twarzy, które powiązało go z nagraniem podejrzanego o włamanie warte 3000 funtów dokonane jedyne 160 kilometrów dalej.

39
00:05:44,767 --> 00:05:48,435
Tak więc wynika z tego prosta sprawa.

40
00:05:48,456 --> 00:05:54,949
Wykorzystanie systemów takich jak rozpoznawanie twarzy, czy to opartych na AI, czy nie, obojętne.

41
00:05:55,552 --> 00:06:13,680
Może być pomocą dla policji, ale nigdy nie powinno być jedynym dowodem w sprawie, bo nie jest to 100% skuteczność, nie ma tutaj nigdy 100% pewności, więc tak naprawdę moim zdaniem to jest czysta kwestia lenistwa policjantów.

42
00:06:14,199 --> 00:06:24,916
którzy po prostu dostali matcha, czyli zgodność według oprogramowania i uznali, że z głowy, dobra, odfajkowany, nic więcej nie musimy robić.

43
00:06:24,978 --> 00:06:29,043
A tak naprawdę dopiero w tym momencie powinna zacząć się ich poważna praca.

44
00:06:29,103 --> 00:06:37,557
Powinni ręcznie sprawdzić, jak wygląda dana osoba, czy rzeczywiście jest ona podobna do osoby poszukiwanej, gdzie była w danym momencie, z kim.

45
00:06:37,538 --> 00:06:40,600
co robiła.

46
00:06:40,661 --> 00:06:57,017
Ewentualnie, jeżeli dalej coś podejrzewają, to wtedy można zatrzymać taką osobę, ale po to, żeby poprosić ją o wyjaśnienia, o jakieś alibi na ten czas, a nie po prostu w ciemno aresztować, bo system rozpoznawania twarzy stwierdził, że to jest ta osoba i koniec.

47
00:06:57,057 --> 00:07:00,141
Nic więcej nie robimy, jesteśmy zadowoleni z siebie.

48
00:07:00,161 --> 00:07:05,266
Bo w ten sposób nie widzę dużych szans na łapanie prawdziwych przestępców.

49
00:07:14,326 --> 00:07:27,740
W odcinku 16 tego sezonu mówiłem m.in. o firmie Palantir i ich przygodach w Szwajcarii, o tym jak próbowali cisnąć swój produkt wszędzie, gdzie się tylko dało.

50
00:07:27,779 --> 00:07:39,050
Dziś troszkę więcej o tym, czym sam Palantir jest i co można z jego pomocą zrobić, a przynajmniej co może zrobić wojsko z pomocą Palantira.

51
00:07:41,291 --> 00:08:09,341
Magazyn Wired przeanalizował dema oprogramowania Palantir, a także publiczną dokumentację i zapisy Pentagonu, które łącznie dają najjaśniejszy dotąd obraz tego, jak amerykańscy wojskowi mogą wykorzystywać chatboty oparte o AI, w tym m.in. jakie rodzaje zapytań są im przekazywane, jakich danych używają do generowania odpowiedzi oraz jakie rekomendacje te chatboty przekazują jako feedback analitykom.

52
00:08:09,322 --> 00:08:18,615
Według źródła Wired, zaznaczonego ze sprawą, wojskowi używają CLOD-a do przeszukiwania dużych ilości danych wyjadowczych.

53
00:08:18,675 --> 00:08:30,350
Palantir sprzedaje Pentagonowi wiele narzędzi programowych, w których można przeprowadzać takie analizy, ale firma nigdy publicznie nie powiedziała, które z tych systemów korzystają, z jakiego backendu.

54
00:08:32,625 --> 00:08:37,009
czyli czy jest to np. Cloud, czy OpenAI, czy podobnie.

55
00:08:37,029 --> 00:08:47,578
Od 2017 roku Palantir jest głównym wykonawcą projektu MAVEN, znanego również jako Algorithmic Warfare Cross-Functional Team.

56
00:08:47,599 --> 00:08:53,764
Jest to inicjatywa Departamentu Obrony, mająca na celu wdrożenie sztucznej inteligencji w warunkach wojny.

57
00:08:53,784 --> 00:09:00,591
Na potrzeby projektu Palantir opracował produkt znany jako MAVEN Smart System, czasami nazywany po prostu MAVEN.

58
00:09:01,751 --> 00:09:10,659
MAVEN jest zarządzany przez Narodową Agencję Wywiadu Geoprzestrzennego USA, czyli National Geospatial Intelligence Agency.

59
00:09:10,679 --> 00:09:15,423
Jest to organ rządowy odpowiedzialny za gromadzenie i analizę danych satelitarnych.

60
00:09:15,484 --> 00:09:31,759
Dostęp do systemu MAVEN mają agencje wojskowe, w tym m.in. wojska lądowe, siły powietrzne, amerykańskie siły kosmiczne, marynarka wojenna, korpus piechoty morskiej, Centralne Dowództwo Stanów Zjednoczonych, które np. nadzoruje operacje wojskowe aktualnie w Iranie,

61
00:09:31,739 --> 00:09:38,971
Generalnie można uznać, że MAVEN jest wdrażany w całym Departamencie Obrony.

62
00:09:38,990 --> 00:09:55,636
Zgodnie z publicznymi ocenami MAVENa, które zostały opublikowane przez wojsko, narzędzie to może stosować algorytmy widzenia komputerowego, czyli obrabiać obrazy wykonane przez tzw. zasoby kosmiczne, czyli np. satelity.

63
00:09:56,173 --> 00:10:01,828
a także automatycznie wykrywać obiekty, które mogą być wrogimi systemami na tych zdjęciach.

64
00:10:01,850 --> 00:10:10,452
Demo systemu Maven, które zostało zaprezentowane podczas prezentacji na jednej z konferencji, pokazuje jak narzędzie odróżnia ludzi od samochodów.

65
00:10:12,408 --> 00:10:26,518
Innymi funkcjami Mavena są takie rozwiązania jak np. wizualizacja potencjalnych celów oraz wyznaczanie celów do bombardowania czy to naziemnego czy powietrznego, czyli czy przez samoloty czy artylerię.

66
00:10:27,089 --> 00:10:38,111
Według tego DEMA narzędzie o nazwie AI Asset Tracking Recommender może proponować, które bombowce lub amunicja powinny zostać przypisane do poszczególnych celów.

67
00:10:38,152 --> 00:10:44,085
MAVEN ułatwia również przesyłane danych wywiadowczych o celach i raportach o sytuacji wroga między oficerami wojskowymi.

68
00:10:45,567 --> 00:10:52,754
Palantir sprzedał również armii amerykańskiej inną platformę wywiadowczą o nazwie Army Intelligence Data Platform.

69
00:10:52,774 --> 00:11:00,160
Firma poinformowała, że ta platforma integruje dane z Mavena i co najmniej czterech innych systemów rządowych.

70
00:11:00,181 --> 00:11:14,494
Publicznie dostępne informacje na temat tej platformy są bardzo skąpe, ale oceny wojskowe opisują to narzędzie jako zdolne do przygotowania danych wywiadowczych przed operacjami wojskowymi, a także graficznego przedstawiania pozycji wojsk i broni.

71
00:11:14,474 --> 00:11:31,312
Częścią tej platformy jest też narzędzie o nazwie Dossier, które podobno służy do opracowywania bieżących szacunków wywiadowczych, czyli często aktualizowanego zbioru informacji z pola bitwy, poprzedzającego ostateczne podsumowanie danych wywiadowczych.

72
00:11:31,331 --> 00:11:40,481
Ciekawe jest to, że zarówno New York Times, jak i The Washington Post donosiły, że Maven opiera się na technologii sztucznej inteligencji firmy Antropic.

73
00:11:41,187 --> 00:11:46,995
Jednakże nikt w sposób niezależny nie był w stanie zweryfikować czy potwierdzić tych twierdzeń.

74
00:11:47,633 --> 00:11:58,066
Chociaż sam Palantir nie ujawnił bezpośrednio, które z systemów Pentagonu mogą wdrożyć Cloda, podostępnił pewne informacje na temat możliwości integracji chatbota z nimi.

75
00:11:58,105 --> 00:12:16,087
Palantir zasugerował to w swoim komunikacie prasowym z listopada 2024 roku, ogłaszając partnerstwo wojskowe wywiadowcze z firmą Antropic i zauważając w nim, że Clod stał się dostępny w ramach Platformy Sztucznej Inteligencji, jednej ze stosunkowo nowych ofert komencyjnych Palantiru.

76
00:12:16,067 --> 00:12:25,280
Platforma sztucznej inteligencji, czyli Artificial Intelligence Platform, w skrócie AIP, nie jest samodzielną platformą w takim rozumieniu.

77
00:12:25,301 --> 00:12:30,408
Jest to raczej aplikacja, z której można korzystać w ramach istniejącego gotowego systemu.

78
00:12:30,427 --> 00:12:44,386
Oprócz możliwości automatyzacji niektórych zadań, AIP oferuje użytkownikom chatbota określonego przez firmę mianem asystenta AIP lub agenta AIP, który może odpowiadać na pytanie lub wykonywać zadania w ramach większego systemu.

79
00:12:45,700 --> 00:13:02,712
Asystenci AIP są napędzani przez zewnętrzne, rozbudowane modele językowe firm właśnie takich jak Antropic, Google czy Meta, a klienci mogą wybrać, z których z nich chcą korzystać, a także jakie treningowe dane model będzie czerpał lub wykorzystywał do generowania odpowiedzi.

80
00:13:03,402 --> 00:13:11,813
Ta ostatnia funkcja może być szczególnie cenna właśnie w kontekście czy to wywiadu, czy bezpieczeństwa narodowego, gdzie dane często są tajne.

81
00:13:11,833 --> 00:13:32,143
Jedna z prezentacji demonstracyjnych Palantil, która została wydana w 2023 roku, pokazuje jak asystent EIP może pomóc operatorowi wojskowemu odpowiedzialnemu za monitorowanie aktywności w Europie Wschodniej w zaplanowaniu i wydaniu rozkazu ataku naziemnego na kilka czołgów przez prostą interakcję z chatbotem.

82
00:13:32,123 --> 00:13:43,945
Cały proces rozpoczyna się od wysłania przez asystenta AIP automatycznego alertu o potencjalnie nietypowej aktywności wroga wykrytej poprzez przetwarzanie AI obrazów radarowych.

83
00:13:43,965 --> 00:13:49,895
W tym przypadku chodzi o to, że algorytm widzenia komputerowego, a nie jakiś duży model językowy,

84
00:13:50,720 --> 00:13:59,270
Wykrył nietypową aktywność, więc asystent AIP pomaga analitykowi w interpretacji odkrycia i podjęciu decyzji co dalej.

85
00:13:59,291 --> 00:14:10,206
Choć sam chatbot nie sugeruje bezpośrednio celu, to pomagając analitykowi w działaniu na podstawie informacji może potencjalnie odegrać rolę w przekształceniu podejrzanej obserwacji w cel.

86
00:14:10,245 --> 00:14:13,470
Na przykład w tym demo było widać...

87
00:14:13,450 --> 00:14:24,369
że użytkownik pyta, jaka wroga jednostka znajduje się w rejonie, a asystent AIP odpowiada, że prawdopodobnie jest to batalion pancerny na podstawie wzoru sprzętu.

88
00:14:24,408 --> 00:14:30,480
Taka odpowiedź skłania analityka do zlecenia wysłania drona MQ-9 Reaper w celu zbadania terenu.

89
00:14:30,460 --> 00:14:46,701
Następnie prosi on asystenta o wygenerowanie trzech planów działania w celu namierzenia tego wrogiego sprzętu, a po chwili asystent sugeruje zaatakowanie jednostki albo zasobem powietrznym, albo artylerią dalekiego zasięgu lub zespołem taktycznym.

90
00:14:46,740 --> 00:14:58,576
Użytkownik wtedy prosi asystenta o przesłanie tych opcji do dowódcy, który tutaj akurat w przypadku tej demonstracji był fikcyjnym dowódcą, który wybrał zespół taktyczny dla potrzeb demonstracji.

91
00:14:59,130 --> 00:15:02,134
Następne kroki następują naprawdę szybko.

92
00:15:02,195 --> 00:15:16,193
Analityk prosi asystenta o przeanalizowanie pola bitwy, następnie prosi go o wygenerowanie trasy dla żołnierzy, a na koniec przypisanie zakłucaczy do sabotażu ich sprzętu komunikacyjnego.

93
00:15:16,215 --> 00:15:21,662
W ciągu kilku sekund analityk dokonuje ostatecznego przeglądu planu bitwy i nakazuje żołnierzy mobilizację.

94
00:15:23,025 --> 00:15:31,033
W tym demonstracyjnym scenariuszu krok byłby głosem asystenta AIP i logiką, której używa on do generowania odpowiedzi.

95
00:15:31,053 --> 00:15:38,701
Inne prezentacje platformy AIP pokazują, jak użytkownicy wchodzą w interakcje z dużymi modelami językowymi w podobny sposób.

96
00:15:38,741 --> 00:15:48,072
Na przykład Palantir na swoim blogu szczegółowo opisał, jak NATO, jako klient Maven Smart Systems, mogłoby wykorzystać agenta AIP w narzędziu.

97
00:15:49,807 --> 00:16:07,386
Na tym blogu widać na jednej z grafik, jak zewnętrzny wykonawca usług obronnych może wybierać spośród kilku wbudowanych modeli sztucznej inteligencji Palantira, w tym różnych wersji ChatGPT od OpenAI, LAMA firmy Meta, czy też właśnie CLOD.

98
00:16:07,407 --> 00:16:12,152
Inny przykład pokazuje, jak system mógłby pomóc w interpretacji obrazów satelitarnych.

99
00:16:13,211 --> 00:16:24,951
Na tym przykładzie analityk wybiera trzy wykryte cysterny na mapie, ładuje je do interfejsu czata AIP i prosi go o zinterpretowanie obrazów i zaproponowanie dalszych opcji działania.

100
00:16:24,971 --> 00:16:36,773
Warto wspomnieć, że nie musimy mieć dedykowanego narzędzia od firmy Palantir, żeby wykorzystać AI np. przez wojsko do tworzenia analiz wywiadowczych.

101
00:16:36,753 --> 00:16:58,095
W czerwcu 2025 roku odbyła się prezentacja prezentowana przez dyrektora sektora publicznego w firmie Antropic, która pokazała jak korporacyjna wersja Cloda może zostać wykorzystywana do generowania zaawansowanych raportów na temat rzeczywistego ataku dronów na Ukrainę nazywanego operacją pajęczą sieci.

102
00:16:58,115 --> 00:17:03,620
W demonstracji Clod opierał się wyłącznie na publicznie dostępnych informacjach.

103
00:17:03,600 --> 00:17:10,851
Zaznaczono jednak, że dzięki współpracy z firmą Palantir rząd federalny mógłby korzystać również z wewnętrznych zbiorów danych.

104
00:17:10,871 --> 00:17:26,672
W trakcie tej demonstracji Claude został poproszony o stworzenie interaktywnego pulpitu nawigacyjnego z informacjami na temat operacji pajęcza sieć, a następnie o przełożenie go na typy obiektów, które można analizować w Foundry, czyli jednym z gotowych produktów Palantir.

105
00:17:27,817 --> 00:17:38,990
Poproszono również Kloda o napisanie szczegółowej analizy ostatnich wydarzeń w przygranicznych prowincjach Rosji, a także dwustusłownego streszczenia wojskowych i politycznych skutków operacji.

106
00:17:39,009 --> 00:17:52,305
Z takich demonstracji wynika, że owszem, oprogramowanie firmy Palantir może dawać dodatkowe możliwości, ale tak naprawdę do tych głównych,

107
00:17:52,285 --> 00:17:55,290
Nie potrzebujemy takiego dedykowanego oprogramowania.

108
00:17:55,351 --> 00:18:02,144
Można po prostu wykorzystać ogólnodostępne wersje korporacyjne narzędzi AI.

109
00:18:02,164 --> 00:18:10,040
Pokazuje to też, jak głęboko oprogramowanie firmy Palantir było zintegrowane z Clodem od firmy Antropic,

110
00:18:10,020 --> 00:18:29,403
I to stawia w ciekawym świetle niedawne informacje o rezygnacji ze współpracy z firmą Antropic przez administrację rządową USA oraz wciągnięciu tak naprawdę firmy Antropic na listę firm zbanowanych, jeżeli chodzi o pracę dla administracji.

111
00:18:29,423 --> 00:18:39,015
Pokazuje to też, jak takie rozwiązania mogą przyspieszyć podejmowanie decyzji, tworzenie raportów, ale też z drugiej strony

112
00:18:40,446 --> 00:18:43,554
Jakie jest ryzyko przy czymś takim?

113
00:18:43,614 --> 00:18:57,847
Bo jeżeli mamy takie odhumanizowane podejmowanie decyzji, gdzie decyzja bardziej opiera się na tym, co powie AI, a nie na tym, co myśli człowiek, to sam proces podejmowania decyzji jest zupełnie inny niż u ludzi.

114
00:18:57,827 --> 00:19:09,037
Ludzie poza tylko danymi biorą pod uwagę też swoje uczucia, przeczucia, doświadczenia, a AI nie.

115
00:19:09,238 --> 00:19:12,400
AI po prostu sucho analizuje dane.

116
00:19:12,420 --> 00:19:27,413
Człowiek, jeżeli będzie miał podjąć decyzję o zbombardowaniu miasta, obozu, o wysłaniu żołnierzy, weźmie pod uwagę możliwe straty i po swojej stronie, i po stronie przeciwnika.

117
00:19:27,393 --> 00:19:29,983
Dla AI to się nie liczy.

118
00:19:30,025 --> 00:19:33,259
Dla AI liczy się po prostu rozwiązanie problemu.

119
00:19:33,318 --> 00:19:36,271
Więc moim zdaniem tu jest bardzo duże ryzyko.

120
00:19:44,925 --> 00:19:50,939
A teraz temat z Polski, czyli strategia dla Śląska firmy Tauron.

121
00:19:50,999 --> 00:20:01,382
Grupa Tauron zapowiedziała ambitny plan inwestycyjny dla województwa śląskiego, którego wartość przekroczy 25 mld zł w ciągu najbliższych 10 lat.

122
00:20:01,362 --> 00:20:15,777
Głównym założeniem tego planu jest transformacja energetyczna, która zakłada stopniowe odchodzenie od węgla na rzecz rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz budowę nowoczesnej, inteligentnej sieci dystrybucyjnej.

123
00:20:15,797 --> 00:20:20,201
Wszystko to ma się odbywać przy zachowaniu bezpieczeństwa energetycznego kraju.

124
00:20:20,221 --> 00:20:25,386
Inwestycje te mają kluczowe znaczenie dla stabilności gospodarczej regionu.

125
00:20:25,406 --> 00:20:30,913
Tauron jest jednym z największych pracodawców na Górnym Śląsku, zatrudniając tam prawie 10 tysięcy osób.

126
00:20:32,125 --> 00:20:42,487
W zeszłym roku sama kwota podatku od nieruchomości wpłacona przez grupę do budżetów samorządów województwa śląskiego wyniosła ponad 300 mln zł.

127
00:20:42,507 --> 00:20:50,303
Strategia grupy Tauron zakłada, że w miejscach, gdzie obecnie działają konwencjonalne elektrownie powstaną nowoczesne huby technologiczne.

128
00:20:52,207 --> 00:21:07,329
W elektrowni w Jaworzno planowana jest budowa gazowych jednostek szczytowych o mocy około 600 MW, a także bateryjnych magazynów energii o łącznej mocy 450 MW oraz instalacji do produkcji wodoru o mocy 20 MW.

129
00:21:07,309 --> 00:21:16,661
Podobne inwestycje są przewidziane w planie dla lokalizacji takich jak Łagisza, Siersza w Małopolsce czy Łaziska.

130
00:21:16,681 --> 00:21:27,153
Grupa planuje również rozwój magazynów energii, które zostaną zlokalizowane m.in. w Kuźni Raciborskiej, Laryszowie, Bytomu, Baranowicach czy Łagiszy.

131
00:21:27,173 --> 00:21:32,980
W ramach transformacji Tauron zamierza również zmodernizować infrastrukturę przemysłową i ciepłowniczą.

132
00:21:32,960 --> 00:21:39,087
Planowana jest rozbudowa inteligentnej sieci energetycznej, co ułatwi przyłączanie nowych źródeł odnawialnych.

133
00:21:39,107 --> 00:21:48,862
W obszarze ciepłownictwa grupa ma zainwestować 4 mld zł w niskoemisyjne źródła takie jak kotły gazowe, kotły elektrodowe oraz akumulatory ciepła.

134
00:21:48,882 --> 00:21:59,777
Nowe instalacje o łącznej mocy 200 MW termicznych powstaną w Jaworznie, Katowicach, Łagiszy oraz Bielsku Białej, gdzie planowana jest inwestycja o mocy 30 MW termicznych.

135
00:21:59,757 --> 00:22:15,838
Zgodnie z tą strategią Tauron planuje zwiększenie mocy zainstalowanej w odnawialnych źródłach energii i magazynach do poziomu 3,4 GW w 2030 roku oraz ponad 6 GW w 2035 roku.

136
00:22:15,920 --> 00:22:23,470
Udział sprzedaży energii elektrycznej ze źródeł zeroemisyjnych ma wynosić 50% w 2035 roku.

137
00:22:23,450 --> 00:22:33,712
Grupa zakłada całkowite odejście od węgla w produkcji ciepła do 2030 roku oraz osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2040 roku.

138
00:22:36,005 --> 00:22:40,994
Plan inwestycyjny Tauron oznacza nie tylko rozwój infrastruktury.

139
00:22:41,015 --> 00:22:46,866
W planie tym zawarto m.in. pieniądze na wsparcie dla lokalnych społeczności.

140
00:22:46,886 --> 00:22:54,502
Chodzi np. o wsparcie dla sportu, kultury czy lokalnych instytucji, np. takich jak Park Śląski czy Dom Aniołów Stróżów.

141
00:22:54,482 --> 00:23:14,787
Według Grzegorza Lota, prezesa zarządu Tauron Polska Energia, strategia to dowodzi, że zielona transformacja czy wzrost wartości spółki nie oznacza strat dla lokalnych społeczności, ale może też oznaczać zyski dla nich.

142
00:23:14,807 --> 00:23:18,971
No i nie powiem, fajnie by było, gdyby im się to udało.

143
00:23:18,951 --> 00:23:22,076
Bo nie ma się co oszukiwać.

144
00:23:22,096 --> 00:23:27,384
Czarne polskie złoto najlepsze swoje czasy ma już dawno za sobą.

145
00:23:27,403 --> 00:23:39,441
I każdy dzień, w którym opóźniona jest transformacja na źródła zeroemisyjne, czy choćby bardziej ekologiczne niż węgiel,

146
00:23:40,535 --> 00:23:53,261
To dzień stracony, bo czasu się nie cofnie, a kiedy wszyscy rozwijają się w tym kierunku, kiedy wszyscy ruszają się do przodu, to stanie w miejscu tak naprawdę oznacza cofanie się w stosunku do innych.

147
00:24:02,032 --> 00:24:10,520
A teraz czas na kontrowersyjny temat, który wywołał ostatnio sporo zamieszania w świecie laptopów.

148
00:24:10,541 --> 00:24:22,073
Chodzi mianowicie o praktyki firmy Chuwi, która została oskarżona o wprowadzenie klientów w błąd, jeśli chodzi o specyfikację procesorów w swoich urządzeniach.

149
00:24:22,113 --> 00:24:31,061
To nie jest kwestia pojedynczego błędu czy pomyłki, ale powtarzającego się schematu, który budzi poważne wątpliwości co do uczciwości producenta.

150
00:24:32,189 --> 00:24:37,016
Jeżeli nie znacie tej firmy, Chuwi jest to chiński producent elektroniki.

151
00:24:37,076 --> 00:24:41,662
Robi m.in. laptopy, telefony, tablety.

152
00:24:41,682 --> 00:24:57,923
W przystępnych cenach, z jakością odpowiadającą cenie, ale do tej pory, przynajmniej z tego co było wiadomo, dostawało się to za co się płaciło.

153
00:24:57,943 --> 00:25:01,909
Cała afera zaczęła się od modelu Chuwi CoreBook X.

154
00:25:01,888 --> 00:25:07,476
który miał być wyposażony w procesor AMD Ryzen 5 model 7430U.

155
00:25:10,278 --> 00:25:20,471
Jednak, jak donosi serwis NotebookCheck, w rzeczywistości urządzenie było wyposażone w starszy i słabszy układ, w Ryzen 5 5500U.

156
00:25:20,892 --> 00:25:27,880
To nie byłby jakiś duży problem, gdyby nie fakt, że różnica między tymi procesorami jest naprawdę znacząca.

157
00:25:27,859 --> 00:25:45,041
Procesor serii 7430U to układ serii Zen 3+, który oferuje lepszą wydajność, lepszą efektywność energetyczną oraz nowocześniejsze technologie, takie jak lepsze zarządzanie pamięcią podręczną, czy też wsparcie dla nowszych instrukcji procesora.

158
00:25:45,021 --> 00:26:00,549
Z kolei seria 5500U to jest starsza architektura Zen 2, która pod względem czy to wydajności, czy optymalizacji energetycznej pozostaje daleko w tyle za nowszymi rozwiązaniami.

159
00:26:01,913 --> 00:26:21,356
Dla użytkownika końcowego oznacza to mniejszą wydajność, gorszą optymalizację energetyczną, a więc krótszy czas pracy na baterii, ale też ogólnie słabsze doświadczenie z urządzenia, co jest tutaj dość kluczowe, jest sprzedawane jako coś znacznie lepszego, znacznie coś mocniejszego.

160
00:26:21,336 --> 00:26:23,701
Ale to nie koniec tej historii.

161
00:26:23,760 --> 00:26:28,448
Okazuje się, że problem dotyczy również innego modelu.

162
00:26:28,468 --> 00:26:30,131
Chuwi CoreBook Plus.

163
00:26:30,151 --> 00:26:32,294
Tutaj sytuacja wygląda bardzo podobnie.

164
00:26:32,354 --> 00:26:40,446
Zamiast obiecanego procesora Ryzen 5 7430U, klient otrzymywał starszy i słabszy procesor.

165
00:26:40,487 --> 00:26:43,951
Więc widać, że to nie jest pojedynczy przypadek.

166
00:26:44,606 --> 00:26:48,972
jakiś błąd na linii produkcyjnej, czy cokolwiek.

167
00:26:49,013 --> 00:26:52,198
Tylko jest to taki powtarzający się schemat.

168
00:26:52,298 --> 00:26:57,165
A to budzi pytanie o intencję producenta.

169
00:26:57,185 --> 00:27:05,037
Bo tutaj jest pytanie, czy jest to świadome działanie, które ma na celu obniżyć koszty.

170
00:27:05,057 --> 00:27:10,986
Trudno jest jednoznacznie odpowiedzieć, bo nikt tego nie udowodnił, ale

171
00:27:13,092 --> 00:27:20,449
Ale nie da się ukryć, że takie sytuacje nie budują zaufania do tej marki.

172
00:27:20,469 --> 00:27:25,801
Można by oczywiście powiedzieć, że procesor to tylko jedna ze składowych komputera.

173
00:27:26,186 --> 00:27:32,194
że różnica między tymi modelami nie jest taka dużna, więc pytanie, czy to jest rzeczywiście ważne.

174
00:27:32,255 --> 00:27:45,071
Ale trzeba pamiętać, że dla wielu użytkowników procesor to jest serce komputera, a wydajność może mieć kluczowe znaczenie dla codziennej pracy, nauki czy rozrywki.

175
00:27:45,092 --> 00:27:51,299
Jeżeli ktoś kupuje laptopa z myślą o konkretnej specyfikacji, a dostaje zupełnie coś innego,

176
00:27:52,444 --> 00:27:56,648
to jest to tak naprawdę oszustwo.

177
00:27:56,729 --> 00:27:59,872
Bo tu nie chodzi tylko o rozczarowanie, że mamy coś innego.

178
00:27:59,892 --> 00:28:04,316
Chodzi o to, że zapłaciliśmy za coś innego, a dostajemy co innego.

179
00:28:04,355 --> 00:28:10,102
Dodatkowo dochodzą też tak naprawdę pewne realne konsekwencje.

180
00:28:10,162 --> 00:28:20,832
Mamy możliwą wolniejszą pracę, gorszą wydajność, w jakichś skrajnych przypadkach możliwość, albo raczej brak możliwości uruchomienia niektórych aplikacji.

181
00:28:21,824 --> 00:28:32,840
No bo wyobraźmy sobie sytuację, w której student kupuje laptopa do obróbki wideo, a okazuje się, że komputer nie jest w stanie sprawnie renderować filmów.

182
00:28:32,861 --> 00:28:47,021
Różnice pomiędzy tym, co chcemy kupić, a tym, co kupujemy, w takim przypadku, kiedy jest to nieświadome dla klienta, to mogą być realne problemy, które wpłyną na codzienne funkcjonowanie z takim komputerem.

183
00:28:47,845 --> 00:28:54,133
Co ciekawe, Chuwi nie jest pierwszą firmą, która została przyłapana na tego typu praktykach.

184
00:28:54,153 --> 00:29:02,362
W przeszłości podobne przypadki zdarzały się również innym producentom, co pokazuje, że taki problem może być problemem systemowym.

185
00:29:02,382 --> 00:29:12,694
Chodzi o to, że Chuwi, akurat tak jak w tym przypadku o tym mówimy, nie tylko wkładało inny procesor niż obiecywało.

186
00:29:12,734 --> 00:29:17,160
Zrobiło też wszystko, żeby ten procesor identyfikował się w systemie,

187
00:29:18,372 --> 00:29:24,167
jako ten obiecany procesor, a nie ten, którym rzeczywiście jest.

188
00:29:24,188 --> 00:29:29,782
Notebook Check musiał rozebrać laptopa i dostać się

189
00:29:30,961 --> 00:29:38,210
do samego procesora, a dokładniej do jego wnętrza, żeby sprawdzić, co tam dokładnie jest.

190
00:29:38,250 --> 00:29:50,005
Dopiero w ten sposób można określić, czy dostaliśmy to, co kupiliśmy, czy nie, ponieważ czuwi w systemie zrobiło to tak, żeby wyglądał on jak ten obiecany mocniejszy.

191
00:29:50,065 --> 00:29:57,693
Więc ciężko jest to tłumaczyć pomyłką, a raczej wygląda to na typową złą wolę i oszustwo.

192
00:29:59,445 --> 00:30:08,478
Bo jako konsument mamy prawo oczekiwać, że produkt, który kupujemy spełnia obietnice producenta.

193
00:30:08,538 --> 00:30:13,325
Jeżeli nie, no to to jest typowe wprowadzanie w błąd.

194
00:30:13,345 --> 00:30:26,382
A coś takiego może naruszać prawa konsumenckie, co w różnych krajach jest różnie traktowane, ale w niektórych krajach może być nawet podstawą do pozwu sądowego, czy nawet pozwu zbiorowego przeciwko firmie.

195
00:30:27,121 --> 00:30:40,404
Na razie ze strony czuwi nie ma oficjalnej informacji na temat jakichś przeprosin dla klientów, możliwości wymiany sprzętu, rekompensaty czy coś takiego.

196
00:30:40,424 --> 00:30:49,922
Ale na pewno straty wizerunkowe, które już zostały poniesione nie pomogą firmie i na pewno nie poprawią jej reputacji.

197
00:30:51,286 --> 00:31:10,746
Dlatego jeżeli zastanawiacie się nad kupnem sprzętu i macie ograniczony budżet i bierzecie pod uwagę takie bardziej egzotyczne firmy, to zastanówcie się dobrze dwa, trzy razy i sprawdźcie w internecie,

198
00:31:11,958 --> 00:31:25,078
co wiadomo o takich firmach, bo jak widać na przykładzie Chuwi, można się troszeczkę zdziwić i mimo płacenia za lepszy sprzęt, dostać gorszy sprzęt.

199
00:31:25,098 --> 00:31:39,281
Co w efekcie może wyjść na to, jakbyście kupili ten sam sprzęt, ale od renomowanego producenta, wiedząc co macie, mając lepszy serwis gwarancyjny, lepszą jakość wykonania, wykończenia, więc

200
00:31:40,982 --> 00:32:00,342
Pytanie brzmi, czy warto oszczędzać na niektórych rzeczach aż tak bardzo i iść w kierunku takich producentów, zwłaszcza jeżeli są do producenci, którym nie można zaufać i którym zdarzyło się już nie być uczciwymi wobec swoich klientów.

201
00:32:02,818 --> 00:32:04,942
I to by było tyle na dzisiaj.

202
00:32:04,961 --> 00:32:07,266
Dziękuję za wysłuchanie tego odcinka.

203
00:32:07,306 --> 00:32:09,710
Mam nadzieję, że podobało się.

204
00:32:09,750 --> 00:32:15,939
Jak zwykle linki do źródeł, do wszystkich wiadomości znajdziecie w opisie odcinka.

205
00:32:15,959 --> 00:32:22,869
Chciałem też podziękować osobom, które postawiły mi wirtualną kawę, a także tym, którzy...

206
00:32:22,849 --> 00:32:35,905
wysłali mi wiadomości na Telegramie i z tego powodu też od dziś w opisie odcinka będzie też kontakt do mnie na Signalu i Telegramie.

207
00:32:35,925 --> 00:32:47,440
A w następnym odcinku, już Wam powiem, że będziemy się zagłębiać w coś, co jeszcze niedawno brzmiało jak science fiction,

208
00:32:48,819 --> 00:32:55,952
A teraz jest po prostu częścią naszej rzeczywistości, czyli będzie mowa o agentach AI.

209
00:32:55,972 --> 00:33:03,926
Ale bardziej od tej strony, czym właściwie są agenci AI i jak działają.

210
00:33:05,711 --> 00:33:17,070
Więc dowiemy się, na ile są to autonomiczne systemy, jak dobrze potrafią podejmować samodzielne decyzje, czy potrafią się uczyć, co mogą robić.

211
00:33:17,111 --> 00:33:19,816
Już teraz zapraszam do kolejnego odcinka.

212
00:33:19,875 --> 00:33:20,717
I do usłyszenia.