1
00:00:26,457 --> 00:00:33,948
Dzień dobry, nazywam się Marcin Lis i zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu What The Fox Says.

2
00:00:33,968 --> 00:00:36,371
Na początek mała errata.

3
00:00:36,392 --> 00:00:42,200
W poprzednim odcinku mówiłem o Formule 1 i powiedziałem, że będziemy mieli sześciu dostawców silnikowych.

4
00:00:42,219 --> 00:00:46,667
Nie jest to do końca zgodne z prawdą, bo będziemy mieli pięciu dostawców silnikowych.

5
00:00:46,686 --> 00:00:51,012
Mercedes, Red Bull Ford, Ferrari, Honda i Audi.

6
00:00:52,563 --> 00:01:02,793
Nie wiem czemu, ale podświadomie mój mózg nie chce zaakceptować faktu, że zespół Alpine jeździ w tym sezonie na silnikach Mercedesa, a nie Renault.

7
00:01:02,814 --> 00:01:15,807
Tak więc mamy pięciu dostawców silnikowych, nie sześciu.

8
00:01:15,826 --> 00:01:16,748
A teraz do rzeczy.

9
00:01:17,689 --> 00:01:21,275
Pierwszym tematem jest Alexa Plus.

10
00:01:21,295 --> 00:01:28,504
Alexa Plus to asystent AI od firmy Amazon, która jest już dostępna dla wszystkich użytkowników w Stanach Zjednoczonych.

11
00:01:28,525 --> 00:01:36,396
Alexa Plus to ulepszona, generatywna wersja asystenta Alexa firmy Amazon, oparta na sztucznej inteligencji.

12
00:01:36,415 --> 00:01:40,822
Jak wspomniałem, jest ona dostępna dla wszystkich użytkowników Stanach Zjednoczonych.

13
00:01:40,843 --> 00:01:47,611
Firma poinformowała, że funkcje AI będą dostępne bezpłatnie dla członków Prime na wszystkich urządzeniach.

14
00:01:47,591 --> 00:01:54,659
Poza tym każdy może skorzystać z Alexa Plus bezpłatnie za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji mobilnej.

15
00:01:54,680 --> 00:01:59,566
Oczywiście w przypadku użytkowników nie Prime z pewnymi ograniczeniami.

16
00:01:59,585 --> 00:02:03,189
Członkowie Prime mają nieograniczony dostęp.

17
00:02:03,209 --> 00:02:08,455
W zasadzie to jest taki, można powiedzieć, płatny poziom dostępu, który jest teraz włączony w Prime.

18
00:02:08,496 --> 00:02:16,705
Dla pozostałych klientów korzystających z Alexa Prime przez czy to aplikację, czy stronę internetową są pewne ograniczenia.

19
00:02:16,685 --> 00:02:21,110
Alexa Prime jest zbudowana jako model agnostik.

20
00:02:21,170 --> 00:02:39,974
Oznacza to, że działa ona w oparciu o połączenie własnych modeli Amazona i modeli innych firm, pozwalając asystentowi wykonywać więcej niż tylko podstawowe zadania, jakie do tej pory wykonywała Alexa, wykorzystując do tego właśnie technologię sztucznej inteligencji dostosowaną do danego zadania.

21
00:02:39,955 --> 00:02:50,052
Jako asystent AI Alexa Plus może prowadzić konwersacje w języku naturalnym, w tym zadawać pytania uzupełniające i wymieniać się z użytkownikiem informacjami.

22
00:02:50,073 --> 00:02:58,268
Oprócz wykonywania zadań takich jak związanych z inteligentnym domem, planowania timerów czy podawania wiadomości i prognozy pogody, tak jak poprzednio,

23
00:02:58,247 --> 00:03:13,758
Nowa Alexa potrafi wykonywać większość czynności, które potrafią inne chatboty, np. planować trasę podróży, aktualizować kalendarz, wyszukiwać i zapisywać wpisy kulinarne w bibliotece, rekomendować filmy, a nawet pomagać w odrabianiu lekcji.

24
00:03:14,735 --> 00:03:32,861
Dodatkowo jest ona zintegrowana z usługami takimi jak Ticketmaster, Thumbtack, Uber, Angi, Expedia, Square, Yelp, OpenTable, Suno i podobnych, co pozwoli wykonywać bardziej złożone zadania takie jak rezerwowanie stolika w restauracji czy zamawianie przyjazdu Uberem.

25
00:03:32,842 --> 00:03:48,706
Amazon nie opublikował jeszcze danych dotyczących poziomu akceptacji użytkowników, dlatego bardziej agencyjnego zastosowania, to znaczy tak naprawdę takiego, w którym sztuczna inteligencja działa autonomicznie, wykonując powierzone jej zadania.

26
00:03:50,391 --> 00:04:00,861
Wcześniej przez rok trwały beta testy, więc wybrani klienci mieli możliwość wypróbowania funkcji AI lub ewentualnie powrotu do poprzedniej wersji.

27
00:04:00,883 --> 00:04:08,490
Firma Amazon poinformowała, że opcja powrotu do starej Alexa nadal będzie dostępna, ale nie określi na jak długo.

28
00:04:08,509 --> 00:04:18,339
Prawdopodobnie Amazon chce mieć jeszcze trochę czasu na ulepszenie doświadczeń użytkowników, zanim ta Alexa Plus stanie się oficjalnie jedyną obsługiwaną.

29
00:04:19,567 --> 00:04:26,358
Podobnie jak kluczowym wskaźnikiem tutaj będzie odsetek osób rezygnujących z tej funkcji.

30
00:04:26,377 --> 00:04:36,033
Mimo to Amazon musi pracować nad rozwiązywaniem błędów i reagowaniem na opinię użytkowników, a także musiał to robić jeszcze przed oficjalną premierą.

31
00:04:36,052 --> 00:04:36,713
Dlaczego?

32
00:04:36,733 --> 00:04:45,906
Dlatego, że niektórzy beta-testerzy narzekali na przykład na zbyt wygadaną lub przerywaną w niektórych niewłaściwych momentach wymowę.

33
00:04:45,987 --> 00:04:48,411
Inni użytkownicy narzekali na nowy głos.

34
00:04:50,365 --> 00:04:53,930
Amazon uwzględnił te uwagi i wprowadził zmiany.

35
00:04:53,951 --> 00:05:03,545
Na przykład firma zmodyfikowała proces wdrażania, pozwalając Aleksie na wyjaśnienie jak zmienić swój głos, ponieważ niektórzy preferowali oryginalny głos Aleksy.

36
00:05:03,567 --> 00:05:10,617
I ten głos jest nadal dostępny jako głos Alexa Plus numer 2, ale teraz wykorzystując AI, żeby dodać więcej akcentów.

37
00:05:11,122 --> 00:05:16,531
Inny przykład to Amazon starał się zmniejszyć podatność Aleksy na niechciane przerwy.

38
00:05:16,550 --> 00:05:23,382
Teraz na przykład Aleksa zapyta, czy to dla mnie, gdyż sztuczna inteligencja nie będzie pewna do kogo kierowana jest uwaga.

39
00:05:23,403 --> 00:05:33,180
Cały proces jest również konfigurowalny, czyli klienci na przykład jeśli nie chcą mieć trybu śledzenia, który pozwala Aleksie kontynuować słuchanie po udzieleniu wypowiedzi mogą go wyłączyć.

40
00:05:33,160 --> 00:05:46,298
Jeżeli chodzi o rzeczy takie jak osobowość asystenta, żeby można było ją ustawić na przykład tak, żeby była bardziej profesjonalna, nerdowska, ekscentryczna i tym podobne rzeczy, na razie jest to zapowiedziane.

41
00:05:46,377 --> 00:05:48,982
Nie jest to jeszcze dostępne, ale ma być.

42
00:05:49,002 --> 00:05:56,232
W fazie beta Amazon odnotował pozytywne trendy w zakresie wdrożenia, zarówno pod względem użytkowania, jak i zaangażowania użytkowników.

43
00:05:56,211 --> 00:06:03,543
Co ciekawe, niewielu klientów zdecydowało się na wycofanie z tej funkcji i powrót do oryginalnej Aleksy.

44
00:06:03,562 --> 00:06:17,122
Jeżeli chodzi o takie dane, to mamy np. że liczba strumieniowań muzyki wzrosła o 25% po aktualizacji do Aleksy+, a więcej klientów angażuje się w takie rzeczy jak przepisy kulinarne itp.

45
00:06:17,103 --> 00:06:26,319
Ogółem klienci, przynajmniej w fazie beta testów, prowadzili 2 do 3 razy więcej rozmów z Alexą Plus w porównaniu z oryginalną.

46
00:06:26,399 --> 00:06:42,485
Tak jak wspomniałem, Alexa Plus będzie darmowa dla członków Prime w USA, a klienci spoza Prime będą mogli zapłacić 20 dolarów miesięcznie za pełny dostęp, czyli jest to cena porównywalna np. z ChatGPT.

47
00:06:42,466 --> 00:06:57,706
Amazon zaznacza, że będzie można korzystać za darmo z aplikacji w przeglądarce i na urządzeniach mobilnych z ograniczeniami, ale ograniczenia mają oficjalnie na celu ochronę przed nadużyciami.

48
00:06:57,687 --> 00:07:15,834
Alexa Plus w Stanach Zjednoczonych będzie dostępna na urządzeniach Amazon z Alexą, w tym na produktach takich jak Echo, Fire TV na stronie Alexa Plus, na aplikacji mobilnej Alexa, ale też na urządzeniach z obsługą Alexa od partnerów, takich jak Samsung, Bose i inni.

49
00:07:15,915 --> 00:07:22,865
Jak widać, tak naprawdę każdy wielki gracz chce mieć swojego asystenta AI.

50
00:07:22,886 --> 00:07:24,588
Meta ma swoje, Meta AI...

51
00:07:26,257 --> 00:07:35,593
X, czyli dawny Twitter ma groka, OpenAI ma chat GPT, a Amazon ma swoją Aleksę Plus.

52
00:07:35,612 --> 00:07:40,341
Jest to chyba znak czasów, że każdy gracz musi mieć swojego.

53
00:07:40,360 --> 00:07:50,036
Na tym tle bardzo wyróżnia się firma Apple, która jako chyba jedyna nie ma własnego asystenta, no bo ciężko nazwać Siri asystentem.

54
00:07:50,877 --> 00:08:02,490
a ma zamiar korzystać z rozwiązania firmy trzeciej, czyli właśnie korzystać z Gemini od Google jako głównego silnika LLM wykorzystywanego przez Siri.

55
00:08:02,511 --> 00:08:03,833
Czy to ma sens?

56
00:08:03,872 --> 00:08:05,254
Zobaczymy.

57
00:08:05,274 --> 00:08:19,973
Tak naprawdę teoretycznie może to mieć sens, tak jak mówiłem w jednym z poprzednich odcinków, gdzie mówiłem właśnie o kosztach związanych z otrzymywaniem całej infrastruktury potrzebnej do działania AI.

58
00:08:19,952 --> 00:08:38,974
Bo czy to mówimy o Google, czy o Amazonie, czy o OpenAI, czy o X-ie z grokiem, działanie RLM-ów wymaga posiadania naprawdę potężnych datacenter, dużej ilości energii, zasobów obliczeniowych itd.

59
00:08:38,953 --> 00:08:42,639
W przypadku firmy Apple ich podejście jest inne.

60
00:08:42,679 --> 00:08:52,777
Po prostu kupują gotowy serwis, którego nie muszą sami rozwijać, bo kupują po prostu gotową usługę od firmy Google.

61
00:08:52,817 --> 00:08:55,782
Za jakiś czas okaże się, które podejście jest lepsze.

62
00:08:57,212 --> 00:09:00,961
Tańsze, bardziej dostosowywalne dla użytkowników.

63
00:09:01,020 --> 00:09:15,812
Na chwilę obecną podejrzewam, że jeszcze przez jakiś czas będziemy obserwować wysyp nowych agentów AI od różnych firm, ponieważ każdy chce się wybić na fali zainteresowania tym tematem.

64
00:09:24,414 --> 00:09:27,225
A teraz temat zupełnie z innej beczki.

65
00:09:27,245 --> 00:09:31,741
W ostatnich miesiącach coraz więcej mówi się o tym, jak technologia zmienia nasze codzienne płatności.

66
00:09:33,190 --> 00:09:38,956
Temat, o którym chcę wspomnieć, może zrewolucjonizować sposób, w jaki przesyłamy pieniądze między krajami europejskimi.

67
00:09:38,976 --> 00:09:49,971
Chodzi mi i o interoperacyjność systemów płatności mobilnych, a konkretnie chcę tutaj powiedzieć o przełomowym pilotażu, który właśnie miał miejsce między Hiszpanią a Polską.

68
00:09:49,991 --> 00:09:59,703
W ostatnich dniach zrealizowano pierwszy pilotażowy przelew w euro z hiszpańskiego systemu płatności Bizum na numer telefonu zarejestrowany w bliku w banku PKO BP.

69
00:10:00,847 --> 00:10:02,631
To nie jest pierwszy taki test.

70
00:10:02,652 --> 00:10:10,048
Pod koniec 2025 roku podczas konferencji Web Summit w Lizbonie zaprezentowano pierwszą transakcję z udziałem Blika.

71
00:10:10,067 --> 00:10:14,397
Tamtym razem było to z udziałem portugalskiego systemu MBWay.

72
00:10:14,417 --> 00:10:18,485
Teraz dzięki współpracy z hiszpańskim Bizum kolejny krok został uczyniony.

73
00:10:18,466 --> 00:10:26,298
Użytkownik z Hiszpanii mógł przesłać środki bezpośrednio na telefon klienta PKO BP korzystającego z aplikacji ICO.

74
00:10:26,317 --> 00:10:40,980
To jest kolejny dowód na to, że technologia jest gotowa, aby umożliwić natychmiastowe, proste i bezproblemowe przelewy między krajami bez konieczności instalowania dodatkowych aplikacji, ale też bez konieczności korzystania z amerykańskich systemów płatności.

75
00:10:40,960 --> 00:10:50,215
Celem tych działań jest stworzenie standardu, który pozwoli na swobodne przesyłanie pieniędzy pomiędzy użytkownikami różnych systemów płatności mobilnych w Europie.

76
00:10:50,235 --> 00:10:56,725
Wyobraźcie sobie, że wysłanie przelewu na numer telefonu do znajomego za granicą będzie równie proste jak lokalna transakcja.

77
00:10:57,986 --> 00:11:04,376
To rozwiązanie, na które czeka w tym momencie niemal 450 milionów Europejczyków.

78
00:11:04,397 --> 00:11:12,048
Prezes Blick podkreśla, że każdy kolejny test przybliża nas do momentu, w którym takie operacje staną się po prostu codziennością.

79
00:11:12,067 --> 00:11:15,472
Blick nie ogranicza się tylko do współpracy z Bizum czy MBWay.

80
00:11:15,452 --> 00:11:29,471
Blik od 2025 roku jest członkiem stowarzyszenia EuroPA i współpracuje z partnerami z Hiszpanii, Portugalii, Włoch oraz krajów nordyckich, aby zapewnić interoperacyjność w zakresie błyskawicznych przelewów peer-to-peer.

81
00:11:29,491 --> 00:11:30,994
To nie wszystko.

82
00:11:31,014 --> 00:11:36,380
Blik już teraz umożliwia płatności za granicą zarówno w terminalach płatniczych, jak i sklepach internetowych.

83
00:11:36,360 --> 00:11:48,904
Dzięki współpracy z globalnymi dostawcami usług płatniczych takimi jak AIDEN, PayU czy Stripe, użytkownicy mogą korzystać z blika na platformach takich jak AliExpress, Booking czy Google Play.

84
00:11:48,924 --> 00:11:54,976
Interoperacyjność to nie tylko wygoda, ale też szansa na większą integrację europejskiego systemu płatności.

85
00:11:54,956 --> 00:12:01,951
Dzięki takim rozwiązaniom granice między krajami stają się mniej widoczne, a przesyłanie pieniędzy szybsze i bardziej dostępne.

86
00:12:01,971 --> 00:12:09,004
To także krok w kierunku unifikacji standardów europejskich, co może przyspieszyć rozwój cyfrowych usług finansowych w całej Europie.

87
00:12:09,024 --> 00:12:17,421
Jeżeli wszystko pójdzie zgodnie z planem, już wkrótce przesyłanie pieniędzy między krajami będzie równie proste i intuicyjne jak wysłanie wiadomości SMS.

88
00:12:17,400 --> 00:12:41,298
Dodatkowo, nie da się ukryć, że mają to być europejskie systemy i europejskie standardy, co oznacza zwiększenie niezależności od amerykańskich systemów finansowych, takich jak Visa czy Mastercard, co w obecnej sytuacji polityczno-rynkowej może być bardzo dobrym rozwiązaniem, zwiększającym też bezpieczeństwo finansowe Europy.

89
00:12:49,447 --> 00:13:05,807
A teraz o badaniu przeprowadzonym przez profesora Karima Jerbiego z Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Mentoralu, które miało na celu odpowiedzieć na pytanie, czy generatywne systemy sztucznej inteligencji, takie jak np. chat GPT, są zdolne do prawdziwej kreatywności.

90
00:13:05,826 --> 00:13:12,534
W ramach tych badań porównano kreatywność człowieka ze zdolnościami twórczymi i dużych modeli językowych.

91
00:13:12,514 --> 00:13:27,250
Wyniki badań opublikowano w czasie piśmie Scientific Reports i wskazują one na to, że generatywne systemy sztucznej inteligencji osiągnęły poziom, na którym mogą przewyższać przeciętnego człowieka w niektórych wskaźnikach kreatywności.

92
00:13:27,269 --> 00:13:27,991
Jednocześnie

93
00:13:28,562 --> 00:13:36,212
Badanie jasno pokazuje, że najbardziej kreatywne osoby nadal przewyższają wydajnością nawet najsilniejsze modele sztucznej inteligencji.

94
00:13:36,232 --> 00:13:48,528
W ramach badań naukowcy przeanalizowali kilka głównych dużych modeli językowych, w tym ChatGPT, Cloud, Gemini i porównali ich wyniki z danymi wychodzącymi od 100 tysięcy użytkowników.

95
00:13:49,032 --> 00:13:57,967
Niektóre systemy sztucznej inteligencji, w tym GPT-4, uzyskały lepsze wyniki niż przeciętny człowiek w zadaniach mierzących rozbieżną kreatywność językową.

96
00:13:58,048 --> 00:14:08,626
Badanie to pokazuje, że niektóre systemy sztucznej inteligencji oparte na dużych modelach językowych mogą obecnie przewyższać przeciętną ludzką kreatywność w dobrze zdefiniowanych zadaniach.

97
00:14:09,518 --> 00:14:15,746
Wynik taki może być zaskakujący, a nawet niepokojący, ale uwypukla to również ważną obserwację.

98
00:14:15,787 --> 00:14:21,455
Nawet najlepsze systemy wciąż nie dorównują poziomom osiąganym przez najbardziej kreatywnych ludzi.

99
00:14:21,475 --> 00:14:36,336
Przy bliższym przyjrzeniu się wynikom badacze odkryli, że najbardziej kreatywna połowa uczestników osiągała wyższe średnie wyniki niż wszystkie testowane systemy sztucznej inteligencji, a różnica ta była jeszcze wyraźniejsza wśród 10% najbardziej kreatywnych osób.

100
00:14:37,091 --> 00:14:39,033
Jak tego dokonano?

101
00:14:39,053 --> 00:14:42,638
Jest to bardzo ciekawa historia.

102
00:14:42,658 --> 00:14:48,062
Aby dokonać rzetelnego porównania między ludźmi a maszynami, zespół badaczy wykorzystał kilka metod.

103
00:14:48,102 --> 00:14:52,086
Jedną z nich było tzw. zadanie skojarzeń rozbieżnych.

104
00:14:52,106 --> 00:15:02,677
Jest to test psychologiczny zaprojektowany do pomiaru kreatywności rozbieżnej, czyli zdolności do generowania wielu oryginalnych i zróżnicowanych pomysłów na podstawie jednego pytania.

105
00:15:02,658 --> 00:15:15,392
Stworzony przez współatora badania test prosi uczestników, zarówno ludzi, jak i sztuczną inteligencję, o wygenerowanie 10 słów, które jak najbardziej różnią się od siebie znaczeniowo.

106
00:15:15,412 --> 00:15:28,125
Chodzi o to, żeby wymyślić jakąś kreatywną odpowiedź, na przykład galaktyka, widelec, wolność, algi, harmonika, kwant, nostalgia, aksamit, huragan, fotosynteza, czyli słowa, które są zupełnie z sobą niezwiązane.

107
00:15:29,404 --> 00:15:41,490
Wyniki osiągane w tym zadaniu przez ludzi są zbliżone do wyników innych powszechnie stosowanych testów kreatywności, stosowanych w generowaniu pomysłów, pisaniu i kreatywnym rozwiązywaniu problemów.

108
00:15:41,510 --> 00:15:46,400
Chociaż samo zadanie opiera się na języku, nie testuje ono wyłącznie słownictwa,

109
00:15:47,173 --> 00:15:53,767
Zamiast tego odwołuje się ono do szerszych procesów poznawczych związanych z myśleniem twórczym w wielu dziedzinach.

110
00:15:53,787 --> 00:16:02,482
Kolejną zaletą tego testu jest jego szybkość i dostępność, ponieważ jego wykonanie zaledwie zajmuje 2-4 minut i jest dostępne online dla wszystkich.

111
00:16:03,947 --> 00:16:14,017
Opierając się na wynikach tego badania, naukowcy zbadali, czy wyniki sztucznej inteligencji w tym podstawowym zadaniu skojarzeń słownych mogą przełożyć się na bardziej złożone twórcze działania.

112
00:16:14,076 --> 00:16:23,325
Aby to sprawdzić, bezpośrednio porównali systemy AI z żywymi uczestnikami biorącymi udział w zadaniach z kreatywnego pisania.

113
00:16:23,345 --> 00:16:32,773
Obejmowały one takie rzeczy jak pisanie haiku, czyli krótkiej, trzywersowej formy poetyckiej, ale też tworzenie streszczeń fabuły filmu czy tworzenie opowiadań.

114
00:16:32,753 --> 00:16:35,498
Po raz kolejny zależność była wyraźna.

115
00:16:35,518 --> 00:16:44,873
Chociaż systemy AI czasem przewyższały przeciętnych uczestników, najbardziej utalentowani nadal wzywali wyraźną przewagę nad AI.

116
00:16:44,893 --> 00:16:49,259
Odkrycia te postawiły bardzo ważne pytanie uzupełniające.

117
00:16:49,279 --> 00:16:55,090
Czy kreatywność sztucznej inteligencji można sztucznie kształtować albo kontrolować?

118
00:16:55,110 --> 00:16:58,254
Według autorów tego badania jest to możliwe.

119
00:16:59,347 --> 00:17:11,003
Jednym z kluczowych czynników jest temperatura modelu, czyli uwarunkowania techniczne, które wpływają na to, jak przewidywalne lub jak ryzykowne są odpowiedzi sztucznej inteligencji.

120
00:17:11,023 --> 00:17:19,035
Chodzi o to, że przy niższych temperaturach systemu AI generują bezpieczniejsze i bardziej przewidywalne wyniki.

121
00:17:19,055 --> 00:17:28,106
Przy wyższych temperaturach odpowiedzi stają się bardziej zróżnicowane i mniej ograniczone, co zachęca systemy do podejmowania ryzyka i tworzenia bardziej oryginalnych skojarzeń.

122
00:17:29,807 --> 00:17:35,339
Naukowcy odkryli też, że sposób pisania odpowiedzi odkrywa kluczową rolę.

123
00:17:35,380 --> 00:17:46,482
Na przykład instrukcje, czyli prompty, które zachęcają modele sztucznej inteligencji do rozważania pochodzenia i struktury słów, co w znaniem rzeczy takich jak etymologia, prowadzą do bardziej nieoczekiwanych wyników.

124
00:17:48,234 --> 00:18:02,987
Łącznie wyniki pokazują, że kreatywność sztucznej inteligencji w dużym stopniu zależy od wkładu i wskazówek człowieka, co sprawia, że interakcja między ludźmi a maszynami stanowi centralny element tego procesu twórczego.

125
00:18:05,734 --> 00:18:16,059
Wyniki badania pokazują też ciekawą perspektywę, bo wiele osób ma obawy, że sztuczna inteligencja może zastąpić kreatywnych specjalistów.

126
00:18:16,079 --> 00:18:22,596
I chociaż, jak wyszło, niektóre systemy AI mogą obecnie dorównywać kreatywnością ludziom w określonych zadaniach,

127
00:18:23,200 --> 00:18:38,221
to z badań wynika też bardzo prosto, że AI mają pewne ograniczenia i wciąż są bardzo zależne od ludzkiej kreatywności, jeżeli chodzi o to, jaki prompt dostają.

128
00:18:38,201 --> 00:18:49,759
Czyli mamy tak naprawdę taką wiadomość, że generatywna sztuczna inteligencja może być przede wszystkim bardzo potężnym narzędziem w służbie ludzkiej kreatywności.

129
00:18:49,819 --> 00:19:05,964
Nie jest ona w stanie zastąpić twórców, ale może zmienić sposób, w jaki ci twórcy tworzą i może stanowić bardzo dużą pomoc dla tych twórców, jeżeli zdecydują się oni z niej korzystać.

130
00:19:08,594 --> 00:19:33,353
Więc w tym momencie zamiast mówić o tym, że AI zastąpi twórców, artystów, można patrzeć na to tak, że technologia może służyć im jako taki kreatywny asystent, który będzie poszerzał możliwości tych artystów, zwiększać ich pole inspiracji.

131
00:19:35,324 --> 00:19:41,553
ale to wszystko zależy właśnie od tego, jaki prompt zostanie podany.

132
00:19:41,573 --> 00:19:58,175
Z punktu widzenia ludzi jest to bardzo dobra wiadomość, bo oznacza to, że AI nie zastąpi ludzi bezpośrednio, że nadal do pracy i do tworzenia, jeżeli tak to można nazwać,

133
00:19:59,674 --> 00:20:20,116
ludzie będą wymagani, będą potrzebni, bo to ludzie podają prompt do AI, na podstawie którego AI dopiero generuje wyniki.

134
00:20:20,136 --> 00:20:24,902
A teraz trochę o amerykańskim przemyśle samochodowym.

135
00:20:24,922 --> 00:20:27,183
Niedawno Stellantis

136
00:20:28,430 --> 00:20:37,347
Ujawnił obciążenie w wysokości 26 miliardów dolarów wynikające z gruntownej restrukturyzacji firmy.

137
00:20:37,367 --> 00:20:41,355
Jedną z rzeczy ma być wycofanie się z produkcji pojazdów elektrycznych.

138
00:20:41,375 --> 00:20:47,568
W efekcie akcje Stellantis, a raczej kurs akcji Stellantis spadł o ponad 20%.

139
00:20:48,190 --> 00:21:07,500
Jest to działanie zgodne z działaniami innych producentów samochodów w USA, którzy wycofują się z produkcji pojazdów wyłącznie elektrycznych na rzecz produkcji dużych paliwożernych ciężarówek, takich jak Ford F-150, ale też dużych samochodów SUV, takich jak Chevrolet Suburban.

140
00:21:07,540 --> 00:21:15,413
Co ciekawe, chińscy producenci samochodów podążają w przeciwnym kierunku i odnotowują globalny wzrost napędzany przez pojazdy elektryczne.

141
00:21:16,625 --> 00:21:32,402
Tradycyjni producenci samochodów stracili miliardy dolarów na pojazdach elektrycznych i wycofują się z ich produkcji, częściowo z utraty federalnej ulgi podatkowej, ale też słowego popytu ze strony konsumentów.

142
00:21:32,422 --> 00:21:45,315
Nawet Tesla, czyli pionier branży pojazdów elektrycznych, stoi aktualnie w obliczu dużej presji, bo została wyprzedzona przez chińskiego producenta samochodów BID, jeżeli chodzi o sprzedaż pojazdów elektrycznych.

143
00:21:45,598 --> 00:22:00,698
Wiąże się to z tym, że marka Elona Muska straciła w tym roku na atrakcyjności, co przełożyło się na straty w udziałach w rynku europejskim, podczas gdy BID zwiększył eksport w Europie i na całym świecie.

144
00:22:00,718 --> 00:22:11,530
Tesla niedawno anulowała produkcję dwóch najstarszych, no i też najgorzej sprzedających się modeli, aby przebudować amykańską fabrykę robotów humanoidalnych.

145
00:22:11,550 --> 00:22:12,972
Po latach przewodzenia

146
00:22:14,422 --> 00:22:16,326
elektryfikacji.

147
00:22:16,426 --> 00:22:27,232
Elon Musk coraz bardziej skupia się na innych dziedzinach, zwłaszcza na robotach, taksówkach autonomicznych i swojej firmie zajmującej się sztuczną inteligencją, którą połączył ze SpaceX.

148
00:22:28,006 --> 00:22:46,150
Tymczasem udział chińskich marek samochodowych w rynku światowym wzrósł o prawie 70% w ciągu pięciu lat, a wielu ekspertów widzi w nich zagrożenie dla amerykańskich producentów samochodów, co wiąże się ze spodziewanym wejściem marek chińskich na rynek amerykański.

149
00:22:46,130 --> 00:23:01,788
Wśród światowych producentów samochodów panuje obawa, że ich chińscy konkurency, tacy jak firmy BID czy Geli, mogą zalać rynki globalne, obniżając ich krajową produkcję i ceny pojazdów.

150
00:23:01,808 --> 00:23:15,224
Stany Zjednoczone przyjęły podejście protekcjonistyczne, wprowadzając stuprocentowe cła na samochody importowane z Chin, ale chińscy producenci odnieśli sukces w Europie, Ameryce Południowej, ale też w innych częściach świata.

151
00:23:16,673 --> 00:23:27,247
Przedsiębiorstwa motoryzacyjne w Stanach Zjednoczonych, gdzie przemysł motoryzacyjny generuje około pięciu produktów PKB, martwią się długoterminowymi konsekwencjami tego.

152
00:23:27,267 --> 00:23:37,922
Według Terego Wojciechowskiego, byłego dyrektora GM, chiński przemysł motoryzacyjny stanowi obecnie egzystencjalne zagrożenie dla tradycyjnych amerykańskich producentów samochodów.

153
00:23:38,257 --> 00:23:54,201
Istnieje ryzyko dla amerykańskiego przemysłu tradycyjnego, które ogranicza się nie tylko do chińskich państw elektrycznych, ale też do połączenia stałego wsparcia rządowego, pionowo zintegrowanych łańcuchów dostaw i szybkości produkcji.

154
00:23:54,221 --> 00:24:00,972
Te korzyści według niego, które wykorzystują chińskie firmy, obniżają koszty i przyspieszają realizację zamówień.

155
00:24:00,952 --> 00:24:10,487
Jednocześnie obecne nasycenie chińskiego rynku wewnętrznego skłania chińskich producentów samochodów do agresywnej ekspansji na rynki globalne.

156
00:24:10,507 --> 00:24:21,742
Eksperci twierdzą, że wzrost gospodarczy Chin napędzany jest przez rządowe finansowanie firm, ale też przez kulturę innowacyjności i szybkości, którą kraj ten zaszczepił swoim pracownikom.

157
00:24:21,782 --> 00:24:22,624
Co ciekawe...

158
00:24:23,818 --> 00:24:40,393
Firmy zostały zmuszone do rozpoczęcia eksportu na główne rynki motoryzacyjne na świecie, takie właśnie jak rynek europejski, przez spowolnienie na rynku chińskim, co w efekcie powodowało niepełne wykorzystywanie mocy produkcyjnych.

159
00:24:40,373 --> 00:24:45,626
Ekspansja pojazdów elektrycznych w Chinach jest tak naprawdę imponująca.

160
00:24:45,646 --> 00:24:51,762
W Chinach w roku 2020 sprzedawało się pół miliona pojazdów elektrycznych.

161
00:24:51,782 --> 00:24:56,154
W 2025 sprzedało się prawie 5 milionów.

162
00:24:56,134 --> 00:25:01,462
Poza Chinami sprzedaż chińskich państw elektrycznych również wzrosła i to o ponad 1300%.

163
00:25:01,563 --> 00:25:08,653
Z niecałych 33 tysięcy do prawie pół miliona.

164
00:25:08,673 --> 00:25:23,374
W tym czasie, gdy Chiny mocno rozwijają swój udział w rynku samochodów elektrycznych, wielka trójka producentów samochodów z Detroit, czyli GM, Ford i Chrysler, a tak naprawdę Stellantis, który jest spółką macierzystą Chryslera,

165
00:25:23,354 --> 00:25:30,613
straciły udział w globalnym rynku z ponad 20% do 15%.

166
00:25:32,500 --> 00:25:44,315
Możemy zaobserwować szybki rozwój chińskich producentów samochodów w regionach o niższych dochodach i słabiej rozwiniętych, takich, które historycznie były rękami wzrostu dla amerykańskich producentów samochodowych.

167
00:25:44,335 --> 00:25:49,882
Mówimy tutaj o Ameryce Południowej, Indiach, Meksyku.

168
00:25:49,902 --> 00:26:00,414
Chińskie firmy podbijają również Europę, gdzie udział w sprzedaży wzrósł z praktycznie zera w roku 2020 do prawie 10% w grudniu zeszłego roku.

169
00:26:00,394 --> 00:26:12,299
Chiny ogłosiły też ekspansję na rynek kanadyjski, gdzie zniesiono taryfy na pojazdy importowane z Chin, a robiono to w związku ze sporem handlowym z administracją amerykańską.

170
00:26:12,320 --> 00:26:19,095
Ciekawostką jest to, że Chińczykom bardzo sprawę ułatwiło przejście na napęd elektryczny.

171
00:26:19,075 --> 00:26:23,067
Stało się tak, ponieważ Chińczycy mają odpowiednie produkty.

172
00:26:23,086 --> 00:26:27,199
Produkują baterie, silniki, mają technologię.

173
00:26:27,219 --> 00:26:33,877
A stało się to dlatego, że Chiny chciały uniezależnić się od ropy naftowej, ponieważ same nie dysponują jakimiś ogromnymi jej zasobami.

174
00:26:35,089 --> 00:26:40,376
Według prognoz liczba chińskich pojazdów elektrycznych nadal będzie rosła na całym świecie.

175
00:26:40,396 --> 00:26:49,209
W 2030 roku ma osiągnąć 6,5 miliona sztuk, a w 2035 prognozowane jest osiągnięcie 8,5 miliona sztuk.

176
00:26:49,230 --> 00:27:01,906
Co ciekawe, prognozy przewidują też dalszą ekspansję na rynkach amerykańskich, gdzie w ostatnich latach tak naprawdę tylko kilka pojazdów było importowanych z Chin.

177
00:27:02,578 --> 00:27:13,500
Ponieważ Stany Zjednoczone są dojrzałym rynkiem, a prognozy wskazują, że sprzedaż utrzyma się tam na stałym poziomie mniej więcej 16,5 miliona sztuk rocznie,

178
00:27:14,154 --> 00:27:24,555
Nowi gracze, którzy będą musieli wejść na rynek, żeby się tam zamieścić, będą musieli przejąć udziały w rynku od istniejących marek i producentów samochodów.

179
00:27:24,615 --> 00:27:35,556
Oznacza to, że potencjalne wejście tam marek chińskich jeszcze bardziej zmniejszy rynek dla firm amerykańskich.

180
00:27:35,536 --> 00:27:43,411
Co już na rzecz innowacji motoryzacyjnych, czyli grupa lubbingowa, która reprezentuje niemal wszystkich producentów samochodów w USA.

181
00:27:43,431 --> 00:27:45,335
Chcę temu zapobiec.

182
00:27:45,355 --> 00:27:57,038
W grudniu zeszłego roku wezwała ona kongres i administrację do uniemożliwienia chińskim producentom samochodów wspieranym przez rząd chiński wejścia na rynek amerykański i rozpoczęcia tam produkcji.

183
00:27:57,018 --> 00:28:15,718
Producenci samochodów działający w tym momencie na terenie Stanów Zjednoczonych zmagają się z dużą presją rynkową ze strony Chin, co według nich stanowi bezpośrednie zagrożenie dla globalnej konkurencyjności i bezpieczeństwa narodowego Ameryki.

184
00:28:15,738 --> 00:28:24,527
Już o bezpieczeństwie narodowym mówiłem kilka razy, jest to takie bardzo fajne wyświetlane hasło, które można użyć do wszystkiego.

185
00:28:24,507 --> 00:28:34,465
Co ciekawe, amerykańscy producenci samochodów wydali miliardy dolarów na opracowanie nowych pojazdów elektrycznych i prowadzenie ich na rynek.

186
00:28:34,486 --> 00:28:44,305
Robili to w ramach regulacji i zachęt wprowadzonych przez administrację poprzedniego prezydenta, które zostały w dużej mierze anulowane przez administrację obecnego prezydenta.

187
00:28:44,285 --> 00:28:53,083
Oznacza to, że wydano niesamowite pieniądze na coś, z czego w tym momencie się wycofują.

188
00:28:53,103 --> 00:28:57,553
Sprzedaż samochodów elektrycznych w USA osiągnęła szczyt we wrześniu zeszłego roku.

189
00:28:57,573 --> 00:29:01,681
To było jeszcze przed końcem federalnych usług podatkowych.

190
00:29:01,740 --> 00:29:05,449
Osiągnęła wtedy ponad 10% udziału w rynku nowych pojazdów.

191
00:29:06,694 --> 00:29:10,259
Po likwidacji ulg podatkowych popyt spadł do 5%.

192
00:29:10,539 --> 00:29:17,990
Ekspansja firm chińskich to problem nie tylko dla dużych amerykańskich producentów samochodów.

193
00:29:18,010 --> 00:29:29,226
Dotyczy to też amerykańskich startupów zajmujących się produkcją pojazdów elektrycznych, takich jak na przykład Rivian Automotive czy wspierany przez Arabię Saudyjską Lucid.

194
00:29:29,324 --> 00:29:44,223
Obie te firmy zajmują się wyłącznie produkcją pojazdów elektrycznych w USA i aktualnie stoją w obliczu poważnych wyzwań związanych ze sprzedażą swoich produktów, ale też z utrzymaniem rentowności.

195
00:29:44,243 --> 00:29:56,621
W obliczu problemów z popytem startupy próbują przyciągnąć inwestorów reklamując się jako firmy technologiczne, a nie producenci samochodów, czyli naśladując trochę to, co robiła Tesla.

196
00:29:56,641 --> 00:29:57,541
Czy im się to uda?

197
00:29:58,720 --> 00:30:00,942
Tak naprawdę trudno powiedzieć.

198
00:30:00,962 --> 00:30:02,665
Podobnie zresztą jest w Europie.

199
00:30:03,886 --> 00:30:09,174
Firmy motoryzacyjne mają coraz większy problem z konkurowaniem z firmami chińskimi.

200
00:30:09,194 --> 00:30:17,386
Wynika to po części z faktu różnic w kosztach produkcji, ale też z tego, że

201
00:30:18,835 --> 00:30:25,950
Jeżeli na przykład chodzi o auta elektryczne i o baterie, bardzo duża część baterii produkowana jest w Chinach.

202
00:30:26,029 --> 00:30:37,653
Ani rynek europejski, ani rynek amerykański nie są w stanie samodzielnie produkować pełni aut elektrycznych od zera, bez udziału chińskiego rynku.

203
00:30:38,765 --> 00:31:01,836
Dodatkowo Chinom zarzuca się to, że firmy motoryzacyjne są promowane przez rząd chiński, ale też, że są dotowane, nawet jeżeli nie bezpośrednio, to przez ulgi podatkowe, zmniejszone obciążenia fiskalne, ułatwienia w eksporcie itp.,

204
00:31:03,300 --> 00:31:14,913
dzięki czemu mogą one sprzedawać swoje produkty taniej na rynkach innych niż chiński i konkurować z innymi producentami ceną bardzo wyraźnie.

205
00:31:16,513 --> 00:31:42,711
ale jest to też tak naprawdę, można powiedzieć, nieuczciwa konkurencja wobec innych producentów, ponieważ czy to producenci europejscy czy amerykańscy nie mają szans produkować tak tanie, ponieważ ich rządy nie dopłacają im do produkcji tak mocno, jak rząd chiński swoim producentom.

206
00:31:42,730 --> 00:31:45,255
Skoro mówimy o rynku amerykańskim,

207
00:31:46,230 --> 00:31:53,607
W amerykańskiej kulturze pracy zmieniła się narracja dotycząca wpływu sztucznej inteligencji na rynek pracy.

208
00:31:53,627 --> 00:31:57,757
Do tej pory mówiło się, że AI odbierze ludziom pracę.

209
00:31:57,777 --> 00:32:03,430
Teraz mówi się, że sztuczna inteligencja uratuje ludzi przed pracą.

210
00:32:03,410 --> 00:32:28,509
Owszem, mówi się, że niektóre zawody umysłowe znikną, ale w przypadku większości stanowisk sztuczna inteligencja ma być tzw. czynnikiem mnożnikowym, czyli ma powodować, że pracownicy staną się bardziej kompetentni, będą lepszymi prawnikami, konsultantami, pisarzami, lepszymi programistami, czy niezastąpionymi analitykami finansowymi itd.

211
00:32:28,568 --> 00:32:31,272
Czyli, że AI będzie pracowała dla pracownika,

212
00:32:31,252 --> 00:32:39,143
Pracownik będzie pracował mniej, firmy będą zarabiać więcej, wszyscy są szczęśliwi.

213
00:32:39,163 --> 00:32:47,973
Jednak najnowsze badanie opublikowane w Harvard Business Review pokazuje, że tak nie jest.

214
00:32:47,993 --> 00:32:55,522
Według tego badania okazuje się, że firmy są zagrożone stanięciem się maszynami do wypalania zawodowego pracowników.

215
00:32:57,055 --> 00:33:15,084
W ramach tego, co naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley nazywają badaniami w toku, spędzili oni 8 miesięcy w 200-osobowej firmie technologicznej, obserwując co się dzieje, gdy pracownicy naprawdę zaczynają ostro używać sztucznej inteligencji.

216
00:33:15,104 --> 00:33:22,236
Z badań i pogłębionych wywiadów wynika, że nikt w firmie nie był poddawany presji, nikomu nie nakazano osiągnięcia nowych celów.

217
00:33:22,215 --> 00:33:28,615
ludzie sami z siebie zaczęli robić więcej, ponieważ narzędzia, których używali, sprawiały,

218
00:33:29,101 --> 00:33:36,250
że więcej wydawało się wykonalne, czyli ludzie sami sobie podnieśli normy, sami narzucili na siebie presję.

219
00:33:36,269 --> 00:33:42,298
W efekcie, ponieważ mogli robić więcej, praca zaczęła zajmować im więcej czasu.

220
00:33:42,337 --> 00:33:47,025
Zaczęli wykonywać ją w trakcie przerw obiadowych, wieczorami.

221
00:33:47,105 --> 00:33:54,213
Praca zaczęła wypełniać im każdą godzinę, którą mieli odzyskać dzięki temu, że AI im pomoże.

222
00:33:55,747 --> 00:34:08,115
Jak w trakcie jednego z takich półgłębionych wywiadów powiedział jeden z inżynierów, myśleli oni, że dzięki sztucznej inteligencji można być bardziej produktywnym, zaoszczędzić trochę czasu i pracować mniej.

223
00:34:08,135 --> 00:34:10,742
Ale tak naprawdę nie pracuje się mniej.

224
00:34:10,762 --> 00:34:12,827
Pracuje się tyle samo, a nawet więcej.

225
00:34:15,186 --> 00:34:18,190
Podejście takie wychodzi nie tylko w badaniach.

226
00:34:18,269 --> 00:34:37,532
Na forum technologicznym Hacker News jeden z uczestników napisał, cytuję, czuję to, odkąd mój zespół przeszedł na styl pracy oparty na sztucznej inteligencji, oczekiwania wzrosły trzykrotnie, stres potroił się, a rzeczywista produktywność rosła tylko o jakieś 10%.

227
00:34:37,512 --> 00:34:57,547
To fascynujące i bardzo niepokojące zjawisko.

228
00:34:57,568 --> 00:35:01,815
Chodzi o to, czy korzyści ze sztucznej inteligencji są rzeczywiście realne,

229
00:35:03,313 --> 00:35:11,784
Czy inwestycja w sztuczną inteligencję rzeczywiście aż tak zwiększa produktywność, ale też jaki ma wpływ na pracowników?

230
00:35:11,824 --> 00:35:14,047
Są też i inne badania.

231
00:35:14,088 --> 00:35:28,005
W zeszłym roku przeprowadzono badanie, które wykazało, że doświadczeni programiści korzystający z narzędzi AI potrzebowali o 19% więcej czasu na realizację swoich zadań, jednocześnie uważając, że wykonują ją o 20% szybciej.

232
00:35:29,047 --> 00:35:50,414
W tym samym czasie inne badanie przeprowadzone przez National Bureau of Economic Research, które śledziło wdrażanie AI w tysiącach miejsc pracy, wykazało, że wzrost produktywności wyniósł zaledwie 3% oszczędności czasu, czyli tak naprawdę nie miał znaczącego wpływu ani na liczbę przepracowanych godzin, ani na zarobki ludzi.

233
00:35:50,394 --> 00:35:55,182
a jedynie wiązał się z kosztami wdrożenia AI.

234
00:35:55,202 --> 00:36:11,509
Problemem, o którym nikt nie myśli, bo nie jest to typowy problem finansowy, jest to, do czego prowadzi całe takie udoskonalanie procesu, czyli wdrożeń AI i w efekcie presji na pracowników,

235
00:36:11,489 --> 00:36:22,224
robili więcej, bo prowadzi ono do zmęczenia, wypalenia, rosnącego takiego poczucia, że trudniej jest przestać pracować.

236
00:36:22,244 --> 00:36:30,577
Zwłaszcza w momencie, kiedy oczekiwania organizacji są zwiększone, jeżeli chodzi o szybkość, responsywność pracowników.

237
00:36:32,126 --> 00:36:46,208
Więc coś, co miało pomóc ludziom w osiąganiu lepszych wyników i miało być rozwiązaniem problemów pracowników, może stać się źródłem zupełnie innego problemu.

238
00:36:46,228 --> 00:36:59,670
Ponieważ po pierwsze, jeżeli nie mamy wzrostu produktywności, a jednocześnie mamy wzrost kosztów, bo wdrożenie i utrzymanie systemów AI nie jest tanie, no to firma zarabia mniej.

239
00:37:00,224 --> 00:37:21,489
Po drugie, taka zwiększona presja i obciążenie na pracownikach powoduje szybsze wypalenie, co w efekcie grozi tym, że pracownicy będą pracować gorzej albo przestaną pracować w ogóle, bo po prostu się wypalą i postanowią albo zmienić zawód, albo rzucić tą robotę i przysłowiowo wyjechać w Bieszczady.

240
00:37:22,077 --> 00:37:40,003
Albo skończy się to dla nich załamaniem nerwowym, czy jeszcze innymi chorobami psychicznymi, co będzie zwiększało i to koszty firm, ale też koszty ludzkie tak naprawdę, bo nikt nie chciałby wylądować w wariatkowie od przepracowania.

241
00:37:40,023 --> 00:37:40,525
Więc...

242
00:37:42,192 --> 00:38:00,572
Pytanie bardzo zasadne jest takie, czy AI w pracy rzeczywiście pomaga, czy nie do końca, oraz czy w ogólnym rozrachunku, jeżeli liczymy koszty i zyski, ale nie tylko finansowe, ale też koszty ludzkie i zyski ludzkie, czy w ogóle się opłaca.

243
00:38:08,516 --> 00:38:10,960
I to by było tyle na dzisiaj.

244
00:38:11,001 --> 00:38:13,184
Dziękuję za wysłuchanie tego odcinka.

245
00:38:13,246 --> 00:38:15,349
Mam nadzieję, że się podobało.

246
00:38:15,389 --> 00:38:21,260
I zachęcam do komentowania pod odcinkami na stronie podcastu.

247
00:38:21,280 --> 00:38:23,403
Dziękuję jeszcze raz i do usłyszenia.